Vojaĝo Adelajden

Longa vojaĝo al malvarma sudo

La ĉi-jara UK okazis en Adelajdo, en la ĉefurbo de Sud-Aŭstralio. La trie plej granda ŝtato Sud-Aŭstralio etendiĝas de la sudokcidenta marbordo ĝis la mez-aŭstralia dezerto.

La kongreso allogis mil partoprenantojn el 54 landoj. El Finnlando partoprenis 20 esperantistoj, el kiuj 13 vojaĝis kune suden. Nia vojaĝo komenciĝis merkredvespere kaj ni atingis Adelajdon vendrede frumatene. Entute ni sidis en aviadilo 23 horojn. Post la kongreso nia grupo iomete dispartiĝis laŭ individuaj programoj. Tri turkuanoj partoprenis la postkongreson en Nov-Zelando.

La temo de la kongreso "Toleremo kaj justeco en multkultura socio" bone konvenis al la gastiganta lando. Lastatempe ankaŭ ĉe ni oni multe skribis pri aborigenoj. Ekde la unua tago en Adelajdo ni spertis la ekziston de multaj kulturoj ekz. pere de sennombraj etnaj restoracioj.

La programo de kongresa semajno estas tradicia: tagoj pleniĝas je prelegoj, studrondoj, ekskursoj, distraĵoj, koncertoj. Merkredo estas rezervita por tuttagaj ekskursoj. La solena malfermo kaj la nacia vespero ĉiam okazas dimanĉon kaj la internacia vespero vendredon.

La programo de la nacia vespero reflektis la multkulturan socion en Aŭstralio. La programo estis planita de finna koregrafo Juha Vanhakartano, kiu gastinstruas en Adelajdo. La unua parto de la programo estis dediĉita al muziko kaj dancoj de la indiĝena, enmigraj kaj etnaj kulturoj. La dua parto temigis la nuntempan Aŭstralion.

Longa trumpeto de aborigenoj, la tiel nomata diĝeriduo, donis strangajn, resonajn tonojn, kiam ludanto blovis en ĝin. Dancgrupo Keriba Sagul prezentis kantojn kaj dancojn el la insuloj de Torres-markolo kaj el nordorienta Arnhem-lando. Virinoj kaj viroj dancis en rondo aŭ en linio kaj la movoj baziĝis sur piedpremoj, kiel en Afriko, sed en kurba pozo. Viroj portis mallongan pantalonon. La nigra haŭto estis akcentita per blanka koloraĵo. Virinoj portis mallongan jupon kaj tenis en la manoj verdaĵan branĉon, per kiu ili ventumis.

Enmigran kulturon reprezentis la muzika grupo Anatolia, prezentante muzikon el Grekio kaj Turkio. Sudaŭstralia ensemblo Los Gamberos kaj cigana kantisto Titi de Algeciras kunportis al la scenejo ardan flamenkon. Kaj la japana festtamburado memorigis pri kontaktoj kun najbaraj landoj en la Pacifiko. Tamburojn batis aŭstralia grupo Ataru Taru Taiko.

Nepre la plej bona aranĝo dum la kongreso estis tiu granda salono, ekspozicia halo, nomiĝinta Verda Kanguruo. Tie eblis manĝi favorpreze, trinki, aŭskulti muzikprezentadojn kaj kanti kune kun aliaj kantemuloj. Tie troviĝis ankaŭ la giĉetoj kaj budoj. Eblis aĉeti varmajn kongresajn jakojn, poŝtkartojn, molajn ludilojn (koalojn kaj ornitorinkojn), opalojn ktp.

Adelajdo havas ĉirkaŭ unu milionon da loĝantoj. La urbo estas konstruita laŭ la principo, ke de ĉiu loko estu nur mallonga vojo al parko. El la centra placo - Victoria Square - en ĉiuj direktoj etendiĝas verda regiono je la distanco de unu kilometro. Grandaj parkoj ĉirkaŭas la urbon.

La urba centro havas kvadratan formon, kun ortangulaj stratoj. Senpaga urba aŭtobuso (City Loop Bus Service) ĉirkaŭveturas la centron ambaŭdirekte.

Ni atingis Adelajdon tre frue matene. Kiam ni alproksimiĝis la straton de la hotelo kaj la kongresejo, nin atendis surprizo. Ni sciis, ke en nia celloko estis vintro, sed strange estis noti, ke en Adelajdo oni festis kristnaskon. Sur arboj ĉe la strato brilis lampoj kaj hoteloj havis kristnaskajn ornamaĵojn, eĉ kristnaskan arbon kun donacoj sur la planko. La tuta monato julio estis "Christmas Festival Month", verŝajne ideo de komercistoj. Ankaŭ ni ricevis inviton al kristnaskaj festoj, sed la kongresa programo ja estis pli alloga.

La maldekstra trafiko certe maltrankviligis, sed feliĉe la trafiklumoj obeis ankaŭ la dezirojn de piedirantoj. La butono, per kiu oni povis reguli la lampojn de ŝirmpasejo, estis tiel granda kiel la polmo kaj tiel oni facile trovis ĝis. "Don't walk"-teksto ekbriletis tre baldaŭ, dum la lastaj piedirantoj ankoraŭ troviĝis meze de la ŝoseo.

Ĉiu ŝtato reklamas sin per ŝildo sur aŭtoj. En Sud-Aŭstralio la respektiva ŝildo tekstis "The Festival State", kio aludas pri du festivaloj: kultura festivalo je ĉiu para jaro en Adelajdo kaj vinfestivalo je ĉiu senpara jaro en Valo Barossa.

Kompreneble la maldekstra trafiko validis ankaŭ sur rulŝtuparoj: maldekstre oni staru, dekstre preteriru.

Nu, en Adelajdo estis vintro kaj ni aŭdis, ke la vetero estis escepte malvarma. La temperaturo variis inter por ni bone konataj 14 kaj 18 gradoj (laŭ Celsius), sed la vento sentigis ĝin pli malvarma. Mi kredis, ke la vento blovis senbarile, rekte el la suda poluso! Kunportitaj ĉemizoj, bluzoj kaj jakoj estis bezonataj. Mia kunloĝantino Irmeli Tanskanen ridis, kiam mi diktavole vestis min (mi sentas malvarmon eĉ en saŭno). Se iu bezonis pli da varmaj vestaĵoj, estis bona tempopunkto butikumi, ĉar en Adelajdo komenciĝis la rabatvendado de vintraj vestoj. Veikko Tikkanen aĉetis lanan ĵaketon, post mia fervora instigo.

La kongresaj, dikaj, verdaj jakoj vendiĝis facile. Grandaj jakoj elĉerpiĝis tuj kaj tiel Sakari Kauppinen ne ricevis varman kongresan memoraĵon.

Je nia alveno ĉe la hotelo nia ĉambro estis ventolita ĝis malvarmeco, eĉ en la banejo funkciis ventolado: eklumigo de la lampo funkciigis fluon de malvarma aero el ekstero. En la fino de la kongresa semajno ni lernis, kie ni povis reguli ventoladon en la ĉambro kaj ricevis eĉ varman aeron. Iu eble plendis al akceptejo pri malvarmeco.

En Adelajdo abundas restoracioj. Oni diras eĉ, ke Adelajdo havas po la plej multe da restoracioj kalkulita laŭ persono en Aŭstralio. En la centra bazaro staris altkvalitaj etnaj restoracioj flankon ĉe flanko. Ankaŭ en superbazaroj, vendocentroj kaj surstrate oni facile trovis allogajn, malmultekostajn manĝojn (5 AUD = 20 FIM).

La unuan vesperon mi eraris pri la menua elekto. Mi laŭkrede mendis vegetaran pladon, ĉar mi ne malsatis kaj supozis, ke mia elekto estos leĝera manĝaĵo. La nomo de la plado estis skribita sur tabulo - ĝi tekstis "Laksa". Temis pri granda ujo da supo kun spagetoj kaj legomoj, tamen tiel fortege spicita, ke mi tute ne povis manĝi ĝin. Mi provis nur gustumi kelkajn specojn de karoto. Certe mi la reston de mia vivo memoros tiun strangan nomon "Laksa", facile por memori.

Alian fojon mi petis pladon milde spicitan. Tamen verŝajne "milde spicita" havas tiuloke alian signifon. En mia buŝo eĉ tiu milda plado estis tro forta. Nu, mi ne malsatis en Aŭstralio. Pli poste mi bonege manĝis.

Jam en la lernejo ni lernis: kiam ĉe ni estas somero, en Aŭstralio estas vintro. En la sudo estas malvarma vintro, en la norda parto pli varma. La suno efektive rondiris de oriento al okcidento kaj tagmeze ĝi estis en la nordo. En la lavabo, akvo ĉirkaŭiris laŭ nia opinio maldekstrume, sed kio estas maldekstrume en Aŭstralio? Aliaj strangaj fenomenoj ekzistas: akvokrano funkcias akurate male: kiam mi levis la kranlevilon, nenio okazis, sed kiam mi premis la levilon, tuj granda akvofalo komenciĝis. Kaj la pordoj: mi devis ĉiam antaŭe pripensi por ne turni la butonon malĝustadirekte.

En la komerca centro troviĝis ondanta fervojo. Diverskoloraj vagonoj kraksonis ene en la superbazaro. Ni ne provis veturon en ĝi.

Ŝoforoj en turismaj aŭtobusoj funkcias ankaŭ kiel ĉiĉeronoj - rakontas pri vidindaĵoj, prizorgas pri manĝoj kaj distras partoprenantojn. Ĉe ni, tio laŭŝajne ne eblas, la ŝoforo direktis la aŭtobuson kaj la ĉiĉerono prizorgis aliajn aferojn.

Sabatmatenon kelkaj el nia grupo faris viziton en la bestĝardeno de Adelajdo. Jen bona ideo de niaj gastigantoj aranĝi por ni rabatitan eniron. Multaj interesaj kaj nekonataj bestoj estis videblaj - kanguruoj, emuoj, ĝirafoj, vombatoj, dingoj, kolorriĉaj birdoj. Irmeli konas kobajojn kiel dorlotbeston kaj ŝi tuj raviĝis pri vombato, kiu prezentis sin por esti karesita. Mi devas konfesi, ke unue mi kredis, ke vombato estas nigra rato, tiel granda kiel porko. Feliĉe Irmeli ne ĉagreniĝis pro mia opinio.

Pli da koaloj ni vidis dum la posta semajno, kiam ni feriis aliloke. Jes, ili estas ĉarmaj, dormas preskaŭ tutan tempon (16-20 horojn en tago).

Leena Tiusanen el Turku aranĝis por finnoj viziton al la Finna domo lunde antaŭtagmeze. Ene en la domo estis pli malvarme ol ekstere, ĉar hejtilo muntita en la plafono nur iomete sukcesis hejti la grandan halon. Post varma kafo kaj finnaj bulkoj ni iĝis parolemaj kaj eĉ trovis novajn parencojn. Irmeli, Sakari kaj mi ricevis inviton viziti familion. Tiu vizito okazis ĵaŭde vespere. Niaj gastigantoj loĝis en granda domo kun granda ĝardeno - ja ĉio en Aŭstralio grandas! Raili Sikanen ofte bakas kukaĵojn tiel grandajn, ke oni apenaŭ povas ĉirkaŭbraki ilin. Italoj amas ŝiajn kukaĵojn.

En Adelajdo abundas vidindaĵoj - popularaj estas la Sud-Aŭstralia muzeo, la artmuzeo, la Tandanya-muzeo de indiĝenaj artoj, la botanika ĝardeno, la strando, la vetludejo (necesas netaj vestaĵoj)... Al la strando Glenelg oni veturas per muzea tramo. En Glenelg ni trovis straton, kiu nomiĝis "Milton Street".

Dum la kongresa semajno eblis partopreni diversajn ekskursojn, kiuj multflanke prezentis la naturon kaj kulturon de al ni nekonata lando. Ni vidis verdajn teramasojn, montetojn, ŝafarojn, diversajn sovaĝajn bestojn, plantojn kaj grandegajn arbojn kun belaj floroj... Kaj ni bonege manĝis!

La tero en Sud-Aŭstralio estas ege seka kaj oni kolektas akvon en basenojn. Multaj basenoj estis elsekiĝintaj kaj en la arbaroj oni vidis bruligitajn arbojn.

Unu el ni, Usko Tuomisto el Ylöjärvi, sole veturis hejmen rekte post la kongreso. Ni aliaj feriis: Aili kaj Heikki Kosonen el Helsinki vizitis parencojn en Kanbero kaj Melburno. Dek flugis al Sidnejo kaj post la feriado en Sidnejo la turkuanoj - Kerttu Kemppinen, Leena Tiusanen kaj Veikko Tikkanen - partoprenis la postkongreson en Nov-Zelando.

De Sidnejo ni daŭrigis nian vojaĝon al la varma nordo. Dum kvar tagoj en Cairns ni partoprenis ekskursojn al pluvarbaroj kaj koralorifoj. Ni promenis laŭ maldikajn vojojn en dikaj, malsekaj kaj sekaj arbaroj, la suno iomete brilis inter lianoj kaj plantoj. Bestojn ni ne renkontis, sed multaj birdoj kantis (diris aliaj, mi nenion aŭdis). Nomŝildoj informis pri la plantoj. Sur malsekaj, falintaj arboj kreskis iomete da fungoj. Dum ekskursoj oni montris al ni lagojn - ili ŝajnis esti valoraj vidindaĵoj - kaj akvofalojn.

Meleagrojn ni vidis ĉe la landvojo. Ankaŭ kasuario, danĝera birdo, kiu ne kapablas flugi, havis manĝopaŭzon tie.

Dum unu ekskurso estis paŭzo por rigardi ornitorinkon, sed ĝi ne aperis antaŭ ni. Temas pri duonmetra, brunhara besto, kiu vivas ĉe riveroj kaj manĝas krabojn, vermojn kaj insektojn, kiujn ĝi kaptas per siaj naĝmembranoj. Ornitorinko (platypus) pezas 2 kg. La ino naskas du ovojn, kiujn ŝi kovas. Kiam la idoj eloviĝas, ili estas blindaj. Jam post kvar monatoj ili povas kuri kaj memstare kapti nutraĵon.

La ekskurso al la koralorifoj kondukis nin per ŝipo tra dumetraj ondoj al insulo. Tie ni spertis submarŝipan veturadon por rigardi strangajn fiŝojn kaj belajn koralojn. Estis ankaŭ eblo plonĝi kaj rigardi vidindaĵojn tiamaniere kune kun spertaj gvidantoj. Ekstere troviĝis naĝejoj, sed kelkaj el ni klopodis naĝi en la maro; jen longa vojo ĝis la akvo. Sur la insulo ni vidis florojn, kiujn ni hejme kultivas en potoj, sed tie ekstere ili kreskis kiel kelkmetraj plantoj. Ege bongustan lunĉon, tiel nomitan "Aussie Barbecue" ni manĝis sur la ŝipo.

Vojaĝante, ni havas kutimon pasigi la lastan vesperon kune manĝante bone. En Cairns la restoracioj kaj butikoj troviĝis fore de nia hotelo. Vespere ankaŭ komencis pluvi kaj tiel ni elektis la hotelan restoracion "Jungle". Ni ofte vidis la vorton "mud cake" (kota kuko): Nun estis la lasta eblo gustumi ĝin; ege dolĉa kuko el ĉokolado.

La flugo reen al Helsinki de Singapuro pasis agrable per manĝado, legado, dormado. En la aviadilo troviĝis eĉ tiel multe da liberaj lokoj, ke Eeppu ricevis dormlokon. Eeppu kaj Rakel havis nur mallongan duminutan intertempon por trafi sian pluflugon al Kajano. Eeppu veturiĝis en rulŝeĝo, sed je kia rapideco Rakel kuris kun ĝi!

Multon ni vidis kaj spertis dum nia vojaĝo, sed unu aferon ni ne provis: fiŝkaptadon. Tion ni nur spektis en filmoj en la aviadilo. Memoroj abundas, sed jam la unuaj pensoj vagis al la venonta UK. Ĝi okazos en Montpeliero, Francio, de la 1a ĝis 8a de aŭgusto 1998, kaj aldone okazos la blindula kongreso la antaŭan semajnon en Bordozo. Ĉu ni renkontiĝos en Montpeliero?

Laŭ la E-kluba TTT-ejo en Helsinki - lingvaĵe korektite kaj stile redaktite