Om 5.10 uur waren Arthur Staal, Leo Montsma, Rein Strijker en ik op het Transferium
aanwezig. Na een korte autorit kwamen we aan bij de nieuw aangelegde
parkeerplaats aan het begin de duinweg naar Me| endel. Op het moment dat Leo de
motor stop zette, hoorden we direct een compleet vogelconcert van nachtegaal,
zanglijster, winterkoning, pimpelmees, koolmees, merel, fitis, grasmus, zwarte kraai,
en houtduif.
Om half zes vertrokken we. We liepen meteen de diepe sprang ten noorden van de
parkeerplaats in. Enkelen van ons zagen een tapuit opvliegen en met de duidelijk
zichtbare witte stuit wegvliegen. Gerrit-Jan vertelde dat de sprang in het kader van de
werkverschaffing in de jaren dertig was uitgegraven. Hier en daar zagen we wat
bruine kikkers door nog vochtige vegetatie kruipen.
Net als alle andere malen vertelde Gerrit-Jan van alles over het gebied en ook over
de begroeiing. Vele planten passeerden de revue: kandelaartje, ooievaarsbekje,
reigersbekje, kruipend zenegroen, wilde aardbei, hondstong, salamonszegel,
akkerhoornbloem, hondsdraf, valse salie, rood zwenkgras, bremraap, zuurbes
(kruidje-roer-me-niet), wolfspoot, duinkruiskruid, grijs kronkelsteeltje (tankmos),
kleintasjeskruid, ruw vergeet-me-nietje, moeras vergeet-me-nietje, voederwikke,
parelzaad, waterranonkel, munt, blaartrekkende boterbloem, heggerank, enz.
Een eindje verderop zagen we boomleeuweriken overvliegen, duidelijke herkenbaar
aan hun korte staartje. Op een kale duintop scharrelde een familie rond. Pa en ma
met drie jongen. De jonge vogels zijn herkenbaar aan het ontbreken van de donkere
duimvleugel en het minder ontwikkelde verenkleed.
Gerrit-Jan wees ons op de zgn. "konijnenlijn" bij de meidoornstruiken: konijnen
hebben de struiken tot op een bepaalde hoogte weggevreten. We zagen trouwens op
allerlei plaatsen konijnen weghollen.
Om ons heen veel zang van boompiepers die met prachtige parachutevluchten een
vliegshowtje weggaven.
Tijdens de koffiepauze, die we in het zonnetje doorbrachten op een duintop,
bewezen de door enkelen van ons meegebrachte telescopen hun diensten: een
prachtig zingende nachtegaal en een zwartkop lieten zich goed bekijken. Af en toe
uit- of toegelachen door een groene specht.
Op de zandpaadjes waren veel sporen te zien van mollen die 's nachts boven de
grond komen. Ook sporen van allerlei insecten waren zichtbaar. Gerrit-Jan maakte
ons opmerkzaam op de holletjes van graafwespen. Andere insecten die hij ons liet
zien waren: een miljoenpoot, de kleine vuurvlinder en de Jacobsvlinder.
Op de verschillende meertjes zagen we: dodaars, geoorde fuut, meerkoet, fuut,
krakeend, kuifeend, tafeleend, knobbelzwaan, oeverloper en een nijlgans. Over het
water scheerden enkele boerenzwaluwen, water drinkend of insecten vangend.
Ook de koekoek liet wat later op de ochtend wat vaker zijn eigen naam over de
duinen schallen. Gezien hebben we hem helaas niet.
Velen van ons dachten een tureluur te horen, maar het was een zanglijster die maar
weer eens horen dat hij een enorm goede imitator is. Ook imitaties van scholekster
waren te horen. Later hoorden we twee "geïmiteerden" nog wel echt.
Boven op een duin vlak bij een groot duinmeer nam Gerrit-Jan afscheid van ons,
omdat hij nog een rondleiding moest geven. Arthur Staal, Leo Montsma, Rein Strijker
en ik zijn toen naar de parkeerplaats teruggelopen. De anderen bleven nog een
poosje genieten van het prachtige uitzicht en het rijke vogelleven.
Vlak bij de uitgang van de Kijfhoek liet een gekraagde roodstaart zijn karakteristieke
deuntje horen en na wat zoeken zagen we hem badend in het zonlicht zitten in de
top van een eik. "Wat een prachtig besluit van een prachtige zondagochtend", zeiden
we. Maar vlak voordat er op de parkeerplaats aankwamen, liet nog een bijzondere
vogel zich prachtig bekijken: een tapuit.
Luuk Punt
| Vogelzangcursus 2000 gevorderden
|
|---|
| Plaats: | Zegveld, Kalverbocht, Kromboomsveld, Panneland
| | Datum: | 21 mei 2000
| | Begintijd | 05.30 uur
| | Eindtijd | 09.15 uur
| | Weer | regen uitgezonderd het eerste half uurtje
| | Totaal aantal soorten: | 46
|
Bijzonderheden:
- Toen we terugkwamen bij de ingang Panneland, hebben we de fluiter, laag in de bomen, prachtig zien zingen. Daarbij gaat de kop ver naar achteren. Het was een exemplaar met weinig geel.
- Een kolonietje spreeuwen broedt in het Zegveld.
- Ook gezien: 1 damhert, konijn, dode rat en muis
Gerard van der Klugt
| Vogelzangcursus 2000 gevorderden
|
|---|
| Plaats: | AW-duinen
| | Datum: | 21 mei 2000
| | Begintijd | 05.30 uur
| | Eindtijd | 10.40 uur
| | Windrichting: | zo
| | Temperatuur: | 7 tot 10 ° C
| | Windkracht: | 2 - 3
| | Verdere weersgesteldheid: | Regen, regen en nog eens regen.
Ondanks de gestaag vallende regen lieten toch nog veel vogels hun liedje horen.
| | Totaal aantal soorten: | 54
|
Verslag:
- Om half zes begonnen we bij de Oase. Hier zang van roodborst, vink, winterkoning,
zwartkop, merel, zwarte kraai, ekster en kauw. Met een luid "te-piet" vloog een
scholekster over.
- Verderop de gebruikelijke zang van koolmees, pimpelmees, houtduif en ook van
nachtegalen. Een boomkruiper liet zijn ijle liedje horen, maar helaas niet voor
iedereen hoorbaar. Ik meende even de roep van de bosuil te horen, maar helaas was
ik de enige en was er later ook niets meer te horen, zodat hij niet in de lijst is
opgenomen.
- Bij de Oranjekom liet een grote bonte specht zich horen. Op het water lieten enkele
nijlganzen zien dat ze ook agressief ten opzichte van soortgenoten kunnen zijn.
- Lopend langs de oevers van het Sprenkelkanaal melden zich tuinfluiter, zwartkop,
grasmus, zanglijster, tjiftjaf en fitis. Vooral het liedje van de zwartkop maakte op
iedereen veel indruk. Hij zong of zijn leven ervan afhing. Tegelijkertijd hoorden we
een eindje verderop een tuinfluiter zingen, zodat we mooi tot een vergelijk konden
komen. In de rietkragen waren enkele karekieten hoorbaar. Even later ook
braamsluiper en gekraagde roodstaart.
- De vogelkijkhut werd gebruikt om even te schuilen en een kop koffie te drinken.
Onderwijl keken we naar wat krak- en kuifeenden. Een knobbelzwaanman joeg
enkele nijlganzen weg.
- Langs het Nieuwkanaal en de Donderhoek erg veel karekieten in het riet. Enkelen
van ons zagen en hoorden een rietgors. Ook vloog een oeverloper met zijn
karakteristieke vlucht over het water. Hier werden ook de eerste boompieper en
koekoek van die ochtend gehoord.
- Bij de Schulpendam liep een vos de weg over, "achtervolgt" door een merel.
- Ten zuiden van de Donderhoek liet een bosrietzanger zich horen en een roodborsttapuit zich prima bekijken.
- Dwars door Het Panneland naar de Pannelanderweg gelopen. (Hier liet zich de
eerste wielewaal horen.) Op zoek naar de fluiters die Rein Strijker en ik vorige week
hadden gezien en gehoord. Gerrit-Jan had ze dit jaar nog niet op zijn lijst kunnen
aantekenen en was dus zeer benieuwd. En ja hoor, op de hoek Pannelanderweg-
Haverbaan liet de fluiter zijn prachtige liedje horen. Bovendien liet hij zich uitvoerig
bekijken. Vol "be- en verwondering" hebben we met zijn allen in stromende regen
staan kijken en luisteren. Verderop hoorden we er nog één.
- Omdat ik vorige week de kleine bonte specht in "Het bos van verrassing" had
waargenomen, zijn we over de Haverbaan en langs het Oosterkanaal gaan
wandelen. Helaas liet de kleine bonte specht zich niet horen of zien. Wel hoorden we
een boomklever, een boomleeuwerik en een zwarte mees. Overal huppelden
konijnen rond.
- Bij het pompstation over het smalle bruggetje het Oosterkanaal overgestoken (recht
tegenover "Dooie hoek"). De Torenberg beklommen: twee reeën lieten zich zien.
- Gerrit-Jan wees ons op het zogenaamde "mortel-klodder-mos", en inderdaad was het
net of er iemand specie gemorst had. Vanaf de Torenberg hadden we een prachtig
uitzicht op het Strojedorp en de Blomberg. Hier hoorden we steeds wielewalen zingen,
zagen we enkele gaaien, een buizerd en een koekoek vliegen. Een boomleeuwerik
liet een enorm, lange en uitbundige zangvlucht zien, die onder ons, de
toeschouwers, grote bewondering oogstte.
- In het bosje van abelen en populieren
onderaan de Blomberg hoorden Gerrit-Jan en ik het "kik-kik-kik-kik-kik-kik" van een
kleine bonte specht. Maar helemaal zeker waren we er niet van. Anderen hadden
ook zo hun twijfels. ('s Middags om halfvijf belde Gerrit-Jan mij op met de mededeling
dat hij na bestudering van geluidsfragmenten tot de conclusie was gekomen dat het
met zekerheid om een kleine bonte specht ging. Zelf heb ik ook op verschillende cd's
het geluid bestudeerd en ik deel zijn mening.)
- Lopend langs het Engelse bos hoorden we nog een fluiter. Langs de Beukenlaan en
de Oosterduinrel gewandeld. Ter hoogte van het Starrenbos hoorden Lex Burgel en
Nico Metaal een tureluur, waarschijnlijk aanwezig op een van de aangrenzende
weilanden.
- Verder wandelend zijn we door de stromende regen uiteindelijk weer bij Oase
aangeland. Dit maal geen natte plaats in een droge wereld, maar een droge warme
auto aan het eind van een natte, maar weer zeer waardevolle "vogelzangochtend".
Luuk Punt
| Vogelzangcursus 2000 gevorderden
|
|---|
| Plaats: | Meijendel
| | Datum: | 28 mei 2000
| | Begintijd | 05.30 uur
| | Eindtijd | 07.15 uur
| | Windrichting: | zzo
| | Temperatuur: | 10 ° C
| | Windkracht: | 5
| | Verdere weersgesteldheid: | Hevige regen en behoorlijke harde wind
| | Totaal aantal soorten: | 34
|
Bijzonderheden:
- Om 5.10 uur pikte ik Rein Strijker en Leo Montsma op bij het Transferium en om 5.25
uur kwamen we bij de pannenkoekenboerderij in Meijendel aan.
Omdat het zo regenden schuilden onder afdakjes van de informatiepanelen.
- Ondanks het slechte weer hoorden we toch nog wel heel wat vogelzang van o.a.
koolmees, vink, winterkoning, zwarte kraai, houtduif en zelfs een boomkruiper. Even
hoorden we een duidelijk "wiet, wiet, wiet", maar we konden niet onderscheiden of
het een boomklever of een imiterende zanglijster betrof.
- Een wilde eend en een blauwe reiger vlogen over. Een fazant liet zijn roep door het duingebied schallen.
Even later arriveerden ook de andere cursisten. Het groepje van vandaag wel klein
(8 personen) en ook Gerrit-Jan de Bruin was er niet.
- Omdat dat Lex Burgel het gebied redelijk goed kent, nam hij het voortouw en stelde
voor om een rondje zuidelijk van de boerderij te lopen.
- Al gauw lieten ook andere soorten zich horen: zwartkop (met zijn kristalheldere
liedje), nachtegaal, tjiftjaf, fitis, roodborst, pimpelmees en opvallend veel gekraagde
roodstaarten. Lex maakte ons opmerkzaam op het krakende geluidje dat de tjiftjaf
wel eens produceert, voordat hij zijn eigen naam gaat roepen.
- Leuk was de kortstondige ontmoeting met een opvallend lichtgekleurde buizerd. Hij
vloog vlak voor ons op.
- Het weer werd steeds slechter dus besloten we al gauw om weer richting boerderij te
lopen. Onderweg zagen we een aantal gier- en boerenzwaluwen drukdoende met
het vangen van insecten, die er blijkbaar met dit onstuimige weer toch wel
rondvliegen. Enkelen van ons zagen ook nog een visdief en enkele meeuwen
(waarschijnlijk zilvermeeuwen) door de lucht zeilen.
- Ook de gras- en de heggenmus lieten hun liedjes horen.
Een vrouwtje kneu, gezeten in duindoorn liet zich goed bekijken.
We zijn nog even wezen kijken bij het duinmeer ten westen van de boerderij, waar
we wat futen, meerkoeten en een paartje tafeleenden zagen.
- Teruggewandeld via het pas aangelegde pad. Hier passeerden we nog een klein
duinmeertje waar enkele kleine karekieten duidelijk hun territoria aan het afbakenen
waren. Een eindje verderop zong een sprinkhaanzanger.
- Om 7.30 uur kwamen we weer aan bij de parkeerplaats. De ochtend had ons helaas
niet gebracht waar we op gehoopt hadden: goudvink en zomertortel, maar 34 soorten
op een ochtendje als dit is toch best nog een goede oogst.
Voor behoorlijk aantal van ons was dit de laatste keer voor dit jaar en er werd dus
afscheid genomen. "Wie weet zien elkaar weer op de volgende cursus en anders
ergens in het veld?"
Volgende de Oostvaardersplassen: echt iets om naar uit te kijken!
Luuk Punt
| Vogelzangcursus 2000 gevorderden
|
|---|
| Plaats: | Oostvaardersplassen
| | Datum: | 04-6- 2000
| | Begintijd | 07.45 uur
| | Eindtijd | 15.30 uur
| | Windrichting: | ozo draaiend naar w
| | Temperatuur: | 16 oplopend naar 20 ° C
| | Windkracht: | 3-4
| | Verdere weersgesteldheid: | Verdere weersgesteldheid: Na een nacht met veel regen was het eerste uren
zwaar bewolkt en heiig. Het was heel zacht. Vanaf half elf brak de lucht open en
werd het steeds zonniger. Uiteindelijk was het licht bewolkt met tussen de wolken
door een stralende zon aan een prachtige blauwe hemel.
| | Totaal aantal soorten: | 87
|
Bijzonderheden:
- Om zes uur vertrokken we met maar negen mensen vanaf Leiden. Als gevolg van de
slechte weersverwachting hadden veel mensen het af laten weten.
- Om kwart voor zeven kwamen we aan bij het Muiderzand (Zilverstrand). Hier direct
veel zang van o.a. fitis, merel, kleine karekiet, zwartkop, tjiftjaf, vink, winterkoning en
rietgors. Eén karekiet maakte wel een heel hard geluid. Het bleek om een grote
karekiet te gaan die in een betrekkelijk klein rietgebied aan het Naardermeer duidelijk
zijn territorium aan het afbakenen was. Hij liet zich hangend aan een rietstengel ook
heel goed en lang bekijken. Een vink liet geluiden hoorden die ons op het verkeerde
been zetten, want sommige strofen van zijn liedje leken op het "tjakken" van een
nachtegaal en later ook op het "mitrailleurtje" van een braamsluiper. Toch wel twee
uitersten in "vogelzangland".
- Er liepen konijnen rond van allerlei formaten.
Op en boven het Naardermeer: aalscholver, visdief, knobbelzwaan, diverse
eendensoorten en zelfs een grote mantelmeeuw.
Toen we hier vertrokken hadden we al 28 vogelsoorten kunnen noteren.
- Over de Oostvaardersdijk reden we richting de Lepelaarsplassen waar we bij de
laatste parkeerplaats voor "De trekvogel" stopten. Hier zagen we de eerste lepelaars,
waaronder twee juveniele, die steeds bedelend achter een van hun ouders
aanliepen. Van uit het riet zang van o.a. snor, rietzanger, heggenmus en
baardmannetje. De laatste lieten zich helaas niet zien. Wel zagen we in een boomtop
een mannetje bruine kiekendief zitten. Enkelen van ons zagen twee kluten
overvliegen. Op het fietspad lag een dode mol.
- Bij het plas-dras-gebied tegenover "De trekvogel" hoorden we: putter, groenling,
tuinfluiter, fazant en zagen we oeverzwaluwen. Een boomvalk achtervolgde enkele
boerenzwaluwen.
- Wandelend naar de vogelkijkhut hoorden we de eerste bosrietzanger en ook een
zanglijster. Vanuit de sloot links van het voetpad klonk het oorverdovende gekwaak
van de grote groene kikker. Vlak voor de hut zagen en hoorden we een blauwborst.
Opvallend op de Lepelaarsplassen waren een paartje smienten, een drietal
dodaarzen en de grote hoeveelheid aalscholvernesten.
- Op de terugweg langs het fietspad weer een blauwborst, die in het zonnetje zijn
prachtige blauwe borst toonde en zijn liedje vol imitaties liet horen. Tijdens het zingen
zag je steeds even de witte keelvlek oplichten.
- Omdat het zonnetje er nu door was gekomen toch nog maar weer even onze
telescopen opgesteld bij het plas-dras-gebied. Hier zagen we dat de
"oeverzwaluwwand" weer was bewoond. Een mannetje zomertaling liet zien hoe
prachtig hij is door in een van de plasjes parmantig heen en weer te zwemmen. Ook
vloog hij een paar maal een rondje laag over het gebied.
- Omdat hij zich nogal schuil hield tussen de vegetatie, was een tapuit helaas niet voor
iedereen even goed zichtbaar. Dit gold ook voor een plevier, waarvan niet met
zekerheid kon worden vastgesteld of het om een kleine plevier of om een "bontbek"
ging. Enkele kneutjes vlogen over.
- Verder gereden richting Knardijk. Hier hoorden we de eerste grasmus. Een mannetje
blauwe kiekendief vloog boven het water. Het duurde even voordat we zijn witte stuit
konden zien.
- In het gebied langs het voetpad naar de vogelkijkhut de "Grauwe gans" hoorden we
de eerste sprinkhaanzanger. Bij verscheidene van ons bracht dat toch nog weer wat
verwarring met de snor teweeg. (Het stemgeluid van de sprinkhaanzanger is toch
duidelijk wat hoger en hij houdt de zang veel langer aan dan de snor.)
- Op de slikplaat naast de vogelkijkhut was door de begroeiing, behoudens een
bergeend, helaas niets bijzonders te spotten. We hadden gehoopt op broedende
kluten, kleine plevieren en visdieven, maar daarvoor was de biotoop nu ongeschikt
geworden.
Langs de kanten van de Krentenplas zagen we wel veel moerasandijvie en in de
ondiepe gedeelten paaiden enkele karpers. Twee lepelaars liepen te foerageren.
- Het begon ondertussen best warm te worden: gelukkig stond boven aan de Knardijk
net als vorig jaar de Italiaanse ijscoman. Zittend op een bankje en genietend van het
ijsje zagen we veel voedseltrek van aalscholvers. Ze kwamen zo laag overvliegen dat
je het ruisen van de vleugelslag kon horen.
- Langs het stuk Knardijk bij de Keersluisplas zaten veel vogelaars naar de lucht te
turen. De belangstelling ging uit naar een vermeende dwergarend (donkere vorm),
die kort tevoren was gesignaleerd. Wij konden hem niet ontdekken. Rein belde met
de DB en daar werd de dwergarend ook genoemd.
- Doorgereden naar de vogelkijkhut de "Kluut". Hier was niets bijzonders te zien. We
besloten niet naar de Zeearend te lopen, omdat we bij de "Trekvogel" een briefje
hadden gezien met daarop de mededeling dat er bij het uitkijkpunt aan de Kotterweg
steltkluten, kleine en grote zilverreiger en een Temmincks strandloper waren gezien.
- Rijdend door de "wildsluis" in de Praamweg meldde Sophie dat ze een mooi vogeltje
op een paaltje zag zitten. Dus snel de auto geparkeerd. We zagen dat het om een
vrouwtje paap ging. Leuk! Maar toen kwam het: een duidelijk "crex,crex" klonk uit een
veld met allerlei akkerkruiden. Een kwartelkoning!!! Hij liet zich steeds duidelijk horen.
Er stopten steeds meer auto's, want blijkbaar was het verhaal van de roepende
kwartelkoning snel rondverteld.
Hier hoorden we overigens ook: veldleeuwerik en graspieper en zagen we enkele
gele en witte kwikstaarten en op het plasje tegenover de vogelkijkhut de "Krakeend"
zag Gerard een mannetje wintertaling.
- Bij de eerst volgende parkeerplaats is ook een uitkijkpunt. Je kijkt hier prachtig over
het gebied heen. Hier zagen we weer negen lepelaars, veel eenden (slob-, krak- en
kuifeend) , een stormmeeuw, een torenvalk, een vrouwtje bruine kiekendief en weer
een boomvalk. Vlak voor ons op een paaltje en in de slootkant een echtpaar
roodborsttapuit. Hier keken we lang naar een donkere roofvogel, waarvan we in ieder
geval vaststelden dat het niet om een buizerd ging. Hij hield zijn vleugels nogal rond
en maakte een heel steile duikvlucht. De voor de buizerd karakteristieke polsvlek
ontbrak. Misschien was het de eerder genoemde dwergarend, maar geen van allen
durfden we het met zekerheid te zeggen. Het zal dus een zgn. "mystery-bird" blijven.
- Op de "Praambult" weer een prachtig uitzicht over de OVP: twee edelherten lagen te
zonnen, veel Heck-runderen en Koniks liepen te grazen. Een buizerd met prooi vloog
over.
- Van hier reden naar het zgn. Fluitbos in de hoop hier allerlei moois aan te treffen.
Wat een prachtige plek om te vogelen: vooral 's middags met de zon in de rug. Een
aantal ondiepe plassen met zandoevers, hier en daar wat grind, graslanden,
verderop rietvelden en plas-dras-gebiedjes. Op het uitkijkpunt dat nog maar kort
geleden lijkt te zijn aangelegd, zagen we direct na aankomst een paartje steltkluten.
Enkelen van ons zagen ze later zelfs paren.
- Zeven bontbekplevieren poedelden in het ondiepe water en aan de overkant zagen
we zelfs, zij het met enige moeite, een tweetal kleine plevieren met een jong. De gele
oogring en de kleur van de poten waren door de afstand slecht zichtbaar. Wel
konden we zien dat ze een volledige borstband hadden en dat het dus niet om
strandplevieren ging. Het geluidje dat ze maakten gaf uiteindelijk de doorslag en zo
hoort dat ook bij een zangvogelcursus.
- Boven het riet de zoveelste bruine kiekendief (?) in haar schommelende vlucht.
Foeragerende lepelaars, enkele honderden slob- en krakeenden, grauwe ganzen
met jongen, enz.
Op een van de zanderige oevers lag een Indische gans te slapen. Een paar kluten
daalde vlak naast de stelkluten neer. En dit alles in een prachtig licht.
Even later vloog een roerdomp over de plas die zo'n vijftig meter bij ons vandaan in
riet verdween.
- Wat een prachtig besluit van deze fantastische vogeldag en wat een waardig besluit
van onze vogelcursus!!!
Luuk Punt
| 
