Een weerspiegeling van een rijk gebied © foto Henk Merts

De vogelarmoede werd in één keer te niet gedaan door het aanschouwen van een visarend. Dit is een echte doortrekker die je juist wel in deze periode mag verwachten. Het Naardermeer wordt in de (door)trekperiode bijna jaarlijks door deze visliefhebber aangedaan. In ieder geval een topwaarneming, later liet een grote zilverreiger zich aan het overigens bescheiden vogellijstje toevoegen.
Onze begeleider van Natuurmonumenten gaf aan dat we bijna bij het punt waren aangekomen waar het allemaal zou gebeuren. De boot werd zachtjes aangemeerd en alle noodzakelijke gereedschappen werden naar de kant gedirigeerd. Onze persoonlijke bagage kon probleemloos in het ruim blijven liggen. We moesten ons eerst een weg banen door een flink rietveld. We liepen hier in een soort ganzenpas achter elkaar om de schade aan het riet tot een minimum te beperken. Direct na de rietvelden liepen we tegen struikgewas aan. Het ging om ontelbare struikjes vuilbomen of zo u wil sporkehout. Deze struikjes bevorderen het verlandingsproces en daarom dienen zij met wortel en tak verwijderd te worden. Dit werk kon het meest efficient met twee personen gedaan worden. De eerste van het duo moest de struik strak trekken en de tweede kon gewapend met een spade de wortelkluit uit de bodem bevrijden. Andere mensen konden zich nuttig maken door de gevelde struiken te verzamelen op een buggy en als goed getrainde Alkmaarse kaasdragers deze afvoeren naar een daarvoor bestemde plek aan de bosrand. Om de vracht van de sjouwers zo licht mogelijk te maken moesten de wortelkluiten eerst ontdaan worden van hun overdaad aan grond. Sommige van ons ontwikkelden zich tot goed ingewerkte "kluitenstampers". Al deze werkzaamheden geschiedden onder het regiem van een breed lachende zon die de nazomer temperatuur had opgeschroefd tot zeker 26 ° C. Men zal begrijpen dat onder deze omstandigheden onze zweetklieren overuren moesten maken en hun uiterste best deden om onze geteisterde torso's af te koelen. De grond waarop wij opereerden werd ook steeds drassiger. En als je niet steeds goed oplette dan zakten je laarzen steeds dieper in het slik weg.

Er werd keihard gewerkt onder barre omstandigheden © foto Henk Merts

Je raakte uiteindelijk gewend aan het geluid van de laarzen die zich met een slurpende zucht konden bevrijden van de greep van Moeder aarde. Ondanks deze hemelschreiende omstandigheden was de sfeer buitengewoon goed en iedereen ging met veel enthousiaste en energie er flink tegen aan. Vanuit de lucht werden onze nijvere werkzaamheden ook gade geslagen door de inmiddels vaak gesignaleerde visarend. Die af en toe vrij dichtbij kwam om zijn nieuwsgierigheid te bevredigen. Na een uur ploeteren vond vrijwel iedereen de tijd rijp om onze geslonken mineraalvoorraad aan te vullen. De lunch werd gevierd in de trouw wachtende fluisterboot. Hier kon men de zelf meegebrachte boterhammen oppeuzelen en zich laven met de inhoud van de grote kannen koffie of thee. Na ongeveer drie kwartier waren de batterijen weer voldoende opgeladen en ging iedereen weer met hernieuwde energie aan de noeste arbeid.
De tijd vloog om en het werk vorderde gestaag. Mochten er ook citroenvlinders getuigen zijn van onze werkzaamheden, dan zullen zij daar ongetwijfeld minder enthousiast over zijn. Want deze gele fladderaars gebruiken naast wegedoorn ook vuilbomen om hun eieren te leggen. En zo hun nageslacht te verzekeren van een voedselrijk bestaan. Maar het ging totaal om duizenden bomen en ondanks onze ijver had niemand de illusie dat wij het gehele gebied volledig zouden bevrijden van de vuilbomen. Want er bleef nog genoeg over voor de "citroentjes" om zich te verzekeren van voldoende nageslacht. Na wederom ruim een uur ploeteren in de brandende zon kon de ongelijke strijd tegen het oprukkende sporkehout gestaakt worden.

Een vracht vuilbomen werd vakkundig weggedragen © foto Henk Merts

Onze begeleider stond er versteld van wat er in deze relatief korte periode tot stand was gebracht. Zeker een oppervlakte van een half voetbalveld was vuilboom vrij verklaard. En het resultaat van ons vrijwillig beulswerk liet zich vertalen in een flinke vuilboom berg. Deze takkenheuvel zal misschien komende winter ook nog dienst doen als een winteronderkomen voor verschillende dieren. Moe maar voldaan togen wij weer bootwaarts al waar ons de tweede helft van de vaartocht te wachten stond. Deze vaart ging meer over open water en op die manier zagen we nog vrij veel eenden. Vooral krakeenden waren rijk vertegenwoordig. In de lucht bijna tot "vervelens" toe weer de visarend. Hé wat leuk ze waren met zijn tweeën. Later moesten we deze uitspraak ook nog corrigeren want er waren wel drie visarenden gelijktijdig in de lucht. Een unicum en ook onze gids van SBB had er hier nog nooit zoveel bij elkaar gezien. Een van de visarenden hield nog een vis in zijn poten geklemd en vloog daarmee door het luchtruim. Hij zal een mooi plekje zoeken om zijn buit rustig te kunnen verorberen. Ook liet nog even een vrouwtje kiekendief zich zien. Dit dier had één afhangende poot, mogelijk was zij gewond geraakt. Iets later landde deze roofvogel tussen het riet en werd daarna meteen aan het zicht onttrokken. Na zo'n vijf kwartier varen bereikten wij weer de boerderij van Natuurmonumenten. De teenvriendelijke laarzen werden weer omgeruild voor onze eigen "hoeven". Het was nu tijd voor de "erwtensoep". Alleen paste deze temperatuur niet bij een sfeer van roggebrood en wintersoep.

Het soepfestijn © foto Henk Merts

Dit had de kok van dit gerecht ook bedacht en daarom was de soep van de dag nu minestrone soep geworden. Hetgeen meteen weer wat meer Mediterrane gevoelens losmaakte. Hoe dan ook de minestrone smaakte uitstekend. Onze gastheer werd nog verwend met een collectors item. Namelijk een rode Bordeaux gebotteld in de lage landen en voorzien was van een heus Koudekerks etiket. Onze gastheer refereerde nu meteen aan het jubileumjaar van Natuurmonumenten en schonk ons allen een schitterende replica van één van de bekende schoolplaten van M.A. Koekkoek met daarop een tafereel van hoe kan het ook anders het Naardermeer. Het tastbare bewijs dat deze parel van Natuurmonumenten voor altijd een plekje in onze harten had veroverd.

Henk Merts september 2005