IVN-Excursie 30-09-2000 naar de Oostvaardersplassen

Cursus Vogels in de winter IVN-Leiden

Op zaterdag 30 september ging de eerste excursie van de cursus Vogels in de winter van IVN - Leiden naar de Oostvaarders plassen.
Hieronder een soortenlijst en excursieverslag.
Bij de soortenlijst zijn ook aantallen vermeld. Deze zijn ingevuld in overleg met Gerard van der Klugt op basis van ons geheugen, de meeste aantallen zijn daarom ook ruwe schattingen, ze dienen als indicatie voor het aantal soorten.

hm oktober 2000

Inleiding
Waarnemingslijst vogels met (geschatte) aantallen
Algemene informatie
Verslag
Diverse excursieoverzichten

VOGELS	64
Futen	2
Dodaars	4
Fuut	50
Pelikaanachtigen	1
Aalscholver	800
Reigerachtigen	4
Blauwe Reiger	15
grote zilverreiger	2
Lepelaar	6

Ooievaar	1
Zwanen	1
Knobbelzwaan	12
Ganzen	2
Grauwe gans	50
Nijlgans	6
Eenden	10
Bergeend	10
Krakeend	50
Kuifeend	1.000
Pijlstaart	25
Slobeend	100
Smient	300
Soepeend	1
Tafeleend	10.000
Wilde eend	250
Wintertaling	50
Roofvogels	5
Bruine kiekendief	4
Buizerd	5
Ruigpootbuizerd	1
Torenvalk	3

Zwarte wouw	1
Rallen	2
Meerkoet	250
Waterhoen	2
Steltlopers	6
Kievit	100
Scholekster	5
Watersnip	40
Wulp	1
Zilverplevier	2
Zwarte ruiter	1
Meeuwen	5
Grote mantelmeeuw	1
Kleine mantelmeeuw	3
Kokmeeuw	250
Stormmeeuw	3
Zilvermeeuw	20
Duiven	2
Houtduif	4
Turkse tortel	1
Spechten	1
Grote Bonte Specht	1
Zangvogels	23
Veldleeuwerik	2
Boerenzwaluw	2
Graspieper	10
Gele Kwikstaart	2
Witte kwikstaart	2
Winterkoning	2
Roodborst	4
Merel	2
Zanglijster	1
Tjif tjaf	1
Baardman	150
Koolmees	4
Pimpelmees	1
Boomkruiper	1
Spreeuw	200
Gaai	3
Ekster	2
Zwarte Kraai	10
Huismus	3
Vink	2
Putter	3
Grote Barmsijs	10
Rietgors	2

Insecten 9
Atalanta
Bloedrode heide libel
Dagpauwoog
Doodgravertje
Grote groene sabelsprinkhaan
Glazenmaker
Hoornaar
Tweestippig lieveheersbeestje
Sprinkhaan
Spinachtigen 4
Kruisspin
Mijten
(op het doodgravertje)
Rietkruisspin
Wolfspin
Zoogdieren 3
Edelherten
Heckrunderen
Konicks (paarden)
Weekdieren 2
Barnsteenslakje
Tuinslak
Paddestoelen 7
Geschubde inktzwam
Gewone plaatjeshoutzwam
Glimmerinktzwam
Judasoor
Mycena
Parelstuifzwam
Zwerminktzwam

Insecten	9
Atalanta
Bloedrode heide libel
Dagpauwoog
Doodgravertje
Grote groene sabelsprinkhaan
Glazenmaker
Hoornaar
Tweestippig lieveheersbeestje
Sprinkhaan
Spinachtigen	4
Kruisspin
Mijten (op het doodgravertje)
Rietkruisspin
Wolfspin
Zoogdieren	3
Edelherten
Heckrunderen
Konicks (paarden)
Weekdieren	2
Barnsteenslakje
Tuinslak
Paddestoelen	7
Geschubde inktzwam
Gewone plaatjeshoutzwam
Glimmerinktzwam
Judasoor
Mycena
Parelstuifzwam
Zwerminktzwam

IVN-Excursie naar de Oostvaardersplassen
Cursus:	Vogels in de winter
Plaats:	Oostvaardersplassen
Datum:	30-09-2000
Begin- en eindtijd	09.00 - 16.30
Windkracht:	1
Temperatuur:	Eerst 15 later 20 °C
Verdere weersgesteldheid:	Eerst vrijwel onbewolkt, later meer bewolking, met zonnig
Totaal aantal soorten:	62

Verslag

De afgeronde aantallen zijn ruwe schattingen.
Het was een mooie dag, heerlijk rustig nazomer weer.
Even over achten vertrokken we vanuit het Transferium 't Schouw A44 om een klein uur later elkaar weer tegen te komen bij het Almeerderzand.
Nadat we de eerste buizerd genoteerd hadden vloog er tot tweemaal toe een groepje van ongeveer 20 watersnippen rond. Ook zagen en hoorden we toen de eerste baardmannetjes. Het geluid lijkt op het eerste kraakje op maagdelijk ijs; Het zogenaamde "zingende ijs".
Bij de tweede stop zagen we een groepje vinkachtigen neerstrijken. Er was even wat discussie over wat het zou kunnen zijn, maar de meegenomen literatuur gaf de doorslag we hadden hier te maken met een groep grote barmsijzen.
Bij de derde stop zagen we nog grotere groepen baardmannetjes, je kon ze heel goed tussen het riet zien rondscharrelen. Op dezelfde plek kwam een zwarte wouw overvliegen.
Vlak bij de trekvogel zagen we een snip tussen de vegetatie zitten. Van grote afstand kon het zowel een water- als een poelsnip zijn. Later zagen we twee watersnippen vanuit die bosjes wegvliegen.
Op de hoek van de Knardijk zagen we een sliert aalscholvers overvliegen, opzich niets bijzonders in dit gebied, maar toen we goed keken, bleek dat de kop van de "sliert" werd gevormd door twee grauwe ganzen. Die op de eerste en derde plek het tempo en vliegrichting bepaalden voor de Schollevaars.
Later zagen we een nog groter lint met aalscholvers golvend door de lucht gaan. Wat een gratie en sierlijkheid kwam hier aan te pas.
Op weg naar de vogelhut de "Grauwe gans" zagen we in een holle boom een nest hoornaars (De grootste wespen die in ons land voorkomen) echt schitterende insecten.
Terwijl we naar de observatiehut "De Zeearend" gingen, kregen we een ruigpootbuizerd voor de kijker. (Goed herkenbaar aan de zwarte staartrand en de meestal witte stuit).
Vanuit de hut kon je o.a. veel Edelherten zien. Twee herten waren even met elkaar aan het vechten door de geweien tegen elkaar aan te drukken. Een ander bronstig mannetje begon te burlen. Je kon het niet horen, maar het was onmiskenbaar "burlgedrag".
Twee doodgravertjes probeerde een dode kikker te begraven. Nadat we één van hen in een loeppotje hadden gestopt, bleek dat dit dier helemaal bedekt was met kleine mijten.
De middag was al aardig gevorderd en een aantal mensen ging weer huiswaarts. De echte "die-hards" gingen nog even naar Almere Buiten waar een slikvlakte was ontdekt tegen de Oostvaardersplassen aan. Hier werden we nog getrakteerd op twee grote zilverreigers, zilverplevieren en een zwarte ruiter, ook waren hier veel smienten en krakeenden.
Een grote mantelmeeuw stond tussen enkele wilde eenden. Een mooi besluit van een heerlijke dag OVP.
Henk Merts oktober 2000