Excursieverslag
Op uitnodiging mee met de afsluitende excursie van de IVN-cursus "Vogels in de winter".

Haven van Stellendam en de Kwade hoek.
De eerste stop was aan het eind van de Haringvlietdam: de buitenhaven van Stellendam. Vlak daarvoor hadden we boven de rietvelden van 't Kiekgat al een bruine kiekendief boven het riet zien zweven.

In de buitenhaven ontdekten we direct een aantal brilduikers, middelste zaagbekken, kuif-, eider- en krakeenden. Een prachtige waarneming vond ik twee roodhalsfuten: een adult en een juveniel exemplaar.

Na een kwartiertje beklommen we de bitumen dijk, waar we een mooi uitzicht over de slikken van de Kwade hoek hadden. Op de slikken honderden steltlopers, waaronder bonte strandlopers, kluten, wulpen, rosse grutto's en drieteenstrandlopers. Opvallend vond ik de grote aantallen pijlstaarten (±100) die druk aan het foerageren waren. Eén keer kwamen al blaffend een twintigtal brandganzen overvliegen enige minuten later gevolgd door een tiental rotganzen. Ook vlogen er nog wat zangers over: veldleeuweriken, koperwieken en graspiepers.

Terug bij de buitenhaven wachtte ons nog een verrassing. Een fuutje dat in eerste instantie door iemand als een dodaars werd aangezien, bleek zijn nog zeldzamere familielid de kuifduiker te zijn.

De Scheelhoek / Zuiderdiep
De volgende stopplaats was de Scheelhoek. Onderweg daar naar toe een dodaars op een van de plasjes van 't Kiekgat en een overvliegende sperwer. Op de weilanden honderden grauwe ganzen en brandganzen. Tussen deze ganzen zat een hybride Indische gans. Op het water enkele honderden smienten. Tweemaal zagen we een buizerd en ook hier weer een vrouwtje bruine kiek. Een grote bonte specht leek de laatste steeds bij haar naam te roepen: "Kiek".

Vlak voor Stellendam zagen we een buizerd die wel heel lang stond te bidden. Dus auto aan kant en telescopen gepakt. En ja hoor, een heuse ruigpootbuizerd! De witte staartbasis was prima zichtbaar.

Goedereede
Op naar Goedereede om daar langs de Romeinse weg hopelijk veel ganzen te kunnen spotten. Maar helaas de weilanden waren leeg.

In "De Gouden Leeuw" midden in het pittoreske stadje geurde ons de koffie tegemoet. Hier kon worden opgewarmd, bijgepraat en uitgerust. Verwachtingen, "over wat we nog te zien zouden kunnen krijgen", werden besproken.

Brouwersdam (Noordzeekant)
Aangekomen bij de noordkant van de Brouwersdam vielen direct de rondscharrelende steenlopertjes op. Ook hier weer tientallen eidereenden, middelste zaagbekken en weer twee kuifduikers. Een van hen liet zich van behoorlijk dichtbij bekijken: vlakke zwarte kruin ("zwarte baret"), punt op het achterhoofd, korte, donkere snavel met witte punt. Af en toe zagen we hem ook van achteren, waarbij je de smalle donkere achterhalslijn heel goed kon zien. Het rode oog was door het niet al te beste licht niet zichtbaar.

Een dwergmeeuw vloog laag over het water in zuidelijke richting.

Na een kwartiertje reden we iets zuidelijker. Hier hadden we een bijzondere ontmoeting met drie zeehonden. Ze zwommen zo'n 25 meter uit de kust en doken telkens onder en kwamen dan proestend weer boven.

Hier kregen we nog eens drie roodhalsfuten in de kijker.

Weer een eindje verderop gereden, want we wilden toch wel erg graag een paar duikers zien. Ik had mijn telescoop nog maar net opgesteld of ik kreeg er twee tegelijk in beeld: een roodkeelduiker en een parelduiker. Fantastisch! Mensen stonden in de rij om een blik door de telescoop te mogen werpen. Het was mooi om de verschillen tussen de beide duikers zo goed te kunnen zien. Even later ontdekten we nog een parelduiker. Een onderwijzer, die met vijf enthousiaste leerlingen uit zijn groep, ook rondje door dit gebied maakte, stond samen met "zijn jongens" te smullen van al dat moois.

Plompetoren / Koudekerkse inlagen
Tegen tweeën parkeerden we onze auto's bij Plompetoren. Wat een prachtig gebied. Honderden wulpen stonden dicht opeengepakt achter in het gebied. Om wat uit de wind te kunnen vogelen, besloten een aantal van ons onder aan de dijk te gaan staan; anderen beklommen de toren om te genieten van weidse uitzicht over de Oosterschelde en de polders van Schouwen-Duiveland. Hier zaten zo'n 1500 rotganzen, 300 scholeksters, 70 kluten, 20 tureluurs, 10-tallen bergeenden en wintertalingen.

Opeens zagen we iets wits rondlopen. Het bleken twee lepelaars te zijn. Even later fladderde er weer iets wits rond. Nog spectaculairder: twee kleine zilverreigers. Ze waren aan het ruziën: veel geklap met vleugels en getrap met de poten. Hierdoor werden ook de lepelaars de lucht ingejaagd.

Flaauwersinlagen.
Bij de Flaauwersinlagen spectulaire luchtshows van bonte strandlopers (2500) en rosse grutto's (1500). Op de slikken stonden zeker 3000 scholeksters met hun kop in de wind geflankeerd door de beide eerder genoemde soorten. Hiertussen nog wat grutto's. Ook weer groep van een klein honderd kluten. Het was inmiddels flink gaan waaien dus echt lang hielden we het boven op de dijk niet uit. Terug bij de auto besloot Rein nog even met zijn telescoop de palen in de weilanden af te speuren. "Luuk, wil je even kijken?, vroeg hij me. Eén blik door de telescoop was voldoende om te zien dat er een prachtig vrouwtje slechtvalk zat. Wat een fantastische vogel! Even later vloog zij laag over de weilanden weg. Het vliegbeeld was prachtig te zien: behoorlijk snelle, ondiepe vleugelslagen. Iedereen was diep onder indruk.

De Kop van Goeree
Op naar het Bezoekerscentrum Grevelingen. Op een van de kleine duinmeren aldaar kun je vaak een regen van brilduikers zien. Zij zoeken een rustplaats voor de nacht.

Onderweg duizenden kieviten en goudplevieren. Vlak voor het plaatsje Elkerzee zagen we een ruim vijftig kleine zwanen.

Aangekomen bij het bezoekerscentrum besloten we nog even een korte wandeling naar de vogelkijkhut aan het Grevelingenmeer te maken. Wandelend door het "bos" hoorden we de contactroepjes van goudhaantjes en liet een winterkoning een stukje van zijn schetterliedje horen.

Vanuit de hut heb je prima zicht op de Grevelingen. Hier hadden zich al enkele honderden brilduikers en een kleine honderde middelste zaagbekken voor de nacht verzameld. Op een soort krib zagen we tussen enkele kauwen en grote mantelmeeuwen een grote stern zitten. Helaas was hij, doordat het nu snel donkerder werd, niet voor iedereen meer even goed zichtbaar. Terugwandelend over het bospad vloog een tiental meters voor ons een roofvogeltje op. Het ging zo snel dat we geen tijd hadden om goed te kijken wat het was.

Aangekomen bij de duinmeren ten noordwesten van het bezoekerscentrum bleek dat de "brilduikerregen" niet zo spectaculair was als gehoopt. Af en toe vlogen groepen over of streken kortstondig neer om daarna weer snel op te stijgen, waarbij het "fluiten" van de vleugels wel heel goed hoorbaar was.

Het was inmiddels vijf uur en het begon te regenen. Dit kon ons niet meer deren: we hadden allemaal enorm genoten. In het nabijgelegen restaurant "De Punt" hebben onder het genot van een hapje en een drankje de dag nog eens doorgenomen.

Luuk Punt

Diverse excursieoverzichten
Meer informatie over vogels Op deze site
Alle excursies Vogels in de winter 2000
Excursieverslagen IVN cursussen
Diverse excursies Oostvaardersplassen o.a. IVN
Diverse excursies Zeeland en Zuid-hollandse eilanden
Bezoekverslagen Starrevaartplas



Terug naar de homepage

Terug naar Natuur op het Web

© Natuur op het web hm oktober 2000

Laatste mutatiedatum 03-12-2000