Hieronder nog enkele foto-impressies van het geheel.

© foto: Henk Merts Blauwe reiger

© foto: Henk Merts Kieviten en goudplevieren

© foto: Henk Merts Grote zaagbek man (Boterbuik)

Datum	Zaterdag 30 OKTOBER 2004
Cursus	Vogels in de Winter
Tijd	8.00 tot 10.45 officieel en ± 13.30 officieus
Weer	Vrijwel windstil en zeer zware mist
Windkracht	0
Temperatuur	rond de 8 ° C

---

Waagenomen vogelsoorten	65
Eenden/zwanen/ganzen	18
Knobbelzwaan
Kleine zwaan
Canadese gans
Grauwe gans
Kolgans
Nijlgans
Sneeuwgans
Bergeend
(Boereneend)
Krakeend
Kuifeend
Rosse stekelstaart
Slobeend
Smient
Pijlstaart
Tafeleend
Wilde eend
Wintertaling
Steltlopers	7
Grutto
Goudplevier
Kievit
Scholekster
Watersnip
Wulp
Zwarte ruiter
Meeuwen en sterns	4
Kleine mantelmeeuw
Kokmeeuw
Stormmeeuw
Zilvermeeuw
Overigen	13
Aalscholver
Blauwe reiger
Kleine Zilverreiger
Lepelaar
Dodaars
Fuut
Torenvalk
Fazant
Meerkoet
Waterhoen
Waterral
Houtduif
Halsbandparkiet
Zangvogels	23
Veldleeuwerik
Graspieper
Waterpieper
Heggenmus
Winterkoning
Merel
Kramsvogel
Koperwiek
Roodborst
Tjiftjaf
Koolmees
Pimpelmees
Staartmees
Boomkruiper
Boomklever
Spreeuw
Zwarte kraai
Kauw
Ekster
Vink
Keep
Sijs
Rietgors

Verslag:

• Deze excursie was een onderdeel van de cursus vogels om ons heen van IVN Leiden. De Officiële excursie begon om 8 uur en eindigde om ± 10.45 In die periode was de plas gehuld in een uitermate dichte mist. Daardoor viel er heel weinig te zien op en rond de plas. Veel vogels werden op hun geluid gedetermineerd of je kon ze waarnemen als ze heel dicht bij waren. Het leverde al met al een dun lijstje met waarnemingen op. Een klein groepje is na afloop van de eigenlijke excursie nog verder gegaan. Na 11 uur trok de mist langzaam maar zeker op en om 11.30 was het schitterend weer geworden. De meeste waarnemingen zijn ook gedaan na 11 uur. I.v.m met het bijzondere weer zijn van deze excursie verder geen aantallen genoteerd. De lijst is de som van alle waarnemingen van alle groepen bij elkaar in de hele periode van 08.00 t/m 13.30. Aangezien ik zelf maar tot 10.45 aanwezig kon zijn heeft het verdere verslag alleen maar betrekking op die periode.

• We verzamelde bij de parkeerplaats en van daar uit gingen we in drie groepen elk vergezeld door twee gidsen op stap. De mist was enorm dicht, nog nooit heb ik bij de Starrevaart mist meegemaakt die zo dicht was en zo lang de wereld in nevelen bleef hullen. Dit kwam ook door het feit dat er vrijwel absolute windstilte heerste. Een winterkoning zat tussen het riet en maakte zijn karakteristieke geluidjes. Met veel moeite kon je met de telescoop een groep Canadese ganzen in beeld krijgen. Toen ze nog betrekkelijk dicht bij de kant zwommen. Krakeenden en Nijl- en grauwe ganzen vlogen over.
  De dichtheid van de mist varieerde nogal, als je dacht het klaart iets op dan was alles enkele minuten later weer geheel dicht gelopen. Een bijkomend nadeel van de mist was het feit dat de optiek ging condenseren De lenzen van verrekijkers en telescopen werden rijkelijk voorzien van minuscule druppeltjes die het kijkgenot ook tot een minimum beperkten.

• We besloten toch maar een rondje rond de plas te maken. Bijna iedereen had laarzen of waterdichte schoenen aan. Dit was ook wel heel hard nodig want alles was kledder nat. We kregen toch nog heel mooi een kramsvogel in beeld. Het was een flink exemplaar grijze kop en dito rug waren goed te zien. Aan het eind van de plas waren veel fazanten actief, ze vlogen hier ook regelmatig rond. Vliegen is voor fazanten een vrij inspannende bezigheid. Ze hebben een relatief zwaar lichaam en kunnen alleen maar met snelle vleugelslagen in de lucht blijven.

• De beste visuele waarnemingen hebben we toch nog in de hut gedaan. Rosse stekelstaarten zwommen niet ver van de kijkgaten rond en op het miste eiland waren toch nog vrij duidelijk de contouren van een watersnip te zien. In de hut hadden we ook de mogelijkheid om weer een beetje op temperatuur te komen. Iedereen had wel iets warms te drinken meegenomen.

• Het laatste stuk van de excursie ging over de dijk. Een tjiftjaf liet zich tussen het riet bewonderen. Maar de klapper van de excursie moest nog komen. Een groep grauwe ganzen vloog over er waren twee witte exemplaren bij met duidelijk waarneembare zwarte handslagpennen dus twee onmiskenbare sneeuwganzen. We hadden wel op de site van Sjaak gezien dat ze hier in de week voor de excursie waren gesignaleerd, maar dat is toch nog even wat anders dan ze hier in levende lijve te zien. Volgens de ANWB-vogelgids komen er elke winter niet meer dan 10 in ons land voor. Dan hebben we nu in één keer 20 % van de winterpopulatie te pakken. Een uitstekend besluit van een excursie die volledig in nevelen was gehuld.
  

  

  Datum	Zaterdag 5 juni 2004
  Tijd	7.00 tot 10.00
  Weer	Droog en bewolkt
  Windkracht	± 2 á 3
  Temperatuur	rond de 16 ° C

  ---

  Waagenomen vogelsoorten	50
  Eenden/zwanen/ganzen	13
  Bergeend *	15
  Grauwe gans *	250
  Knobbelzwaan *	20
  Krakeend	200
  Kuifeend	30
  Nijlgans	20
  Rosse stekelstaart	2
  Slobeend	30
  Smient	2
  Tafeleend	1
  Wilde eend *	30
  Zomertaling	1
  Zwarte zwanen	1
  Steltlopers	7
  Bontbekplevier	1
  Grutto	1
  Kievit	100
  Kluut *	60
  Scholekster	10
  Tureluur	1
  Zwarte ruiter	1
  Meeuwen en sterns	4
  Kleine mantelmeeuw	100
  Kokmeeuw	600
  Visdief	50
  Zilvermeeuw	20
  Overigen	7
  Aalscholver	7
  Blauwe reiger	2
  Gierzwaluw	10
  Fuut	8
  Koekoek	1
  Meerkoet	80
  Waterhoen	2
  Zangvogels	19
  Blauwborst	1
  Boerenzwaluw	5
  Bosrietzanger	2
  Ekster	6
  Fitis	3
  Gaai	1
  Grasmus	1
  Kauw	3
  Kleine karekiet	8
  Koolmees	1
  Merel	1
  Rietgors	7
  Rietzanger	4
  Rouwkwikstaart	2
  Spreeuw	400
  Tjiftjaf	1
  Winterkoning	9
  Zwarte kraai	3
  Zwartkop	1
  N.b. afgeronde aantallen zijn ruwe schattingen Indien vogels jongen hadden dan staat achter hun naam een * Bij de aantallen zijn de jongen niet meegeteld

Verslag:

• Het ging hier om een keuze-excursie als onderdeel voor de landschappencursus. Dezelfde dag werden er ook excursies gehouden voor andere groepen cursisten op de volgende lokaties; de Horsten (Wassenaar), Cronesteijn (leiden) en een avond excursie in de duinen van (Noordwijk).
  Even voor zeven waren alle cursisten en collega Uka aanwezig. Door de telescoop konden alle aanwezigen eerst even kijken naar de jonge kluten, die in grote aantallen op de zandplaten rondliepen.
  

  © foto: Henk Merts Kluut met jong

  Om je te realiseren hoe groot het verschil in vogelaantallen en soorten is hebben we ook nog even gekeken over de Meeslouwerpolderplas. Twee futen en drie knobbelzwanen was de "oogst" van dat moment.

• Zangvogels deden hun best onze gehoorgangen vol te proppen met mooie klanken. Kleine karekiet, rietzanger en rietgors, waren van de partij. Voor veel verwarring zorgde een bosrietzanger omdat zijn riedeltje zo gevarieerd is. Vanuit de uitkijktoren kon goed naar berg- en krakeenden gekeken worden, ook was er nog een smient aanwezig. (Later zagen we vanuit de hut nog een "fluiteend"). Enkele bergeenden lieten vol trots hun pullen aan de wereld zien. Twee kluten waren bezig met een soort baltsritueel. Volledig synchroon werden enkele danspasjes uitgevoerd, een heel bijzonder gezicht. Op een slikplaat liepen twee kwikstaarten alleen ging het hier om de donkere veel zeldzamere uitgave; de rouwkwikstaart. Ook liep hier nog een bontbekplevier rond.

• Op de dijk tussen het riet een vogel die zich steeds maar heel even liet zien. Maar daarom niet minder duidelijk de blauwborst, altijd leuk voor mensen die zo'n beestje voor de eerst keer voor de kijker krijgen. In de hut waar wij gedurende ons verblijf de enige bezoekers waren. konden wij van dichtbij genieten van man en vrouw rosse stekelstaart. Vooral de felgekleurde blauwe snavel van het mannetje wekte bewondering op. Naast een kievit stond een eenzame grutto.

• Bij de dijk vloog een groepje gierzwaluwen en één zomertaling. We hebben nog gekeken naar de plukresten van een onfortuinlijke meeuw. Hier waren alleen wat borst veertjes te zien. Een vijftig meter verder de andere onverteerbare delen van vermoedelijk het zelfde slachtoffer. We kwamen aan de andere kant van de plas nog twee mollenlijkjes tegen en vonden een flink ei.
  

  © foto: Henk Merts 05-06-04 "Verdwaald" ei van een Grauwe gans

  Een nest was in geen velden of wegen te bekennen. Zeer waarschijnlijk ging het om een "verdwaald" ei van een grauwe gans. We hebben het op een wat veiliger plek in het gras teruggelegd. Tot slot kregen we nog heel mooi een winterkoning voor de lens en lieten de jonge futen zich ook nog even goed bekijken. En zo waren we weer op het punt waar we ook begonnen waren.

  

  

  Datum	Maandag 31 mei 2004
  Tijd	10.00 tot 13.15
  Weer	Droog bewolkt af en toe een beetje zon
  Windkracht	± 2 á 3
  Temperatuur	rond de 16 ° C

  ---

  Waagenomen vogelsoorten	46
  Eenden/zwanen/ganzen	11
  Bergeend	15
  Grauwe gans *	250
  Knobbelzwaan *	40
  Krakeend	200
  Kuifeend	40
  Nijlgans	10
  Slobeend	25
  Tafeleend	10
  Wilde eend *	30
  Zomertaling	1
  Zwarte zwanen	2
  Steltlopers	5
  Grutto	1
  Kievit	100
  Kluut *	60
  Scholekster	15
  Tureluur	1
  Meeuwen en sterns	4
  Kleine mantelmeeuw	100
  Kokmeeuw	600
  Visdief	50
  Zilvermeeuw	20
  Overigen	9
  Aalscholver	7
  Blauwe reiger	4
  Buizerd	2
  Fuut	6
  Koekoek	2
  Lepelaar	1
  Meerkoet	80
  Turkse tortel	1
  Waterhoen *	2
  Zangvogels	17
  Blauwborst	1
  Boerenzwaluw	10
  Bosrietzanger *	3
  Ekster	4
  Fitis	1
  Groenling	4
  Kauw	4
  Kleine karekiet	3
  Merel	4
  Rietgors	7
  Rietzanger	4
  Spreeuw	500
  Tuinfluiter	1
  Vink	1
  Winterkoning	5
  Zwarte kraai	3
  Zwartkop	1
  N.b. afgeronde aantallen zijn ruwe schattingen Indien vogels jongen hadden dan staat achter hun naam een * Bij de aantallen zijn de jongen niet meegeteld
  Overige dieren	3
  Meerkikker
  Hangmatspin
  Koolwitje
  Bloeiende planten	14
  Fluitekruid
  Gele lis
  Hondsdraf
  Kleefkruid
  Kleine veldkers
  Koolzaad
  Kruipende boterbloem
  Moerasandijvie
  Muur
  Rode klaver
  Smalle weegbree
  Witte dovenetel
  Witte klaver
  Zilverschoon

Verslag:

• Tweede Pinksterdag dat wil zeggen iedereen vrij en dat bleek ook wel er werd aan alle kanten gerecreërd, roeien, fietsen, trimmen alle mogelijkheden werden volop benut. Bij de Starrevaart plas viel de drukte wel mee; enkele ruiters, joggers en natuurlijk vogelaars. Er was relatief weinig water in de plas en daardoor zeer geschikt voor bijvoorbeeld jonge kluten. Er waren er zeer veel te zien, dat kan ook haast niet anders wat er waren zeker wel 60 volwassen kluten. Stel dat ze gemiddeld één jong hebben dan zit je natuurlijk als snel aan het dubbele aantal.
  Een koekoek liet zich boven op een boom heel goed bekijken terwijl hij steeds zijn naam verkondigde. Er waren ook opvallend veel krakeenden. Verder waren de slobeenden als eerste al enigszins aan het ruien en diende de eerste vorm van eclipskleed zich reeds aan. Voor de zomertaling gold dat nog lang niet want die zag er juist zeer fraai uit. Er waren nog veel bloemen in bloei, maar ook al een heleboel uitgebloeid. Van het massale geel door bloeiend koolzaad van een maand geleden was niet meer zoveel over.

• Op de dijk vloog een groepje groenlingen rond. De dijk was voorzien van een gemaaid wandelpad, zo dat je ook zonder laarsen droge voeten kon houden. Van uit de hut was niet zo heel veel bijzonders te melden of het moet een eenzame lepelaar zijn. Aan het eind van de plas zweefden twee buizerds over. Een grote goudkleurige hangmatspin was bezig zijn web te maken. In de sloot een waar kikkerkoor. Zo in het dunne zonnetje vielen de gouden ogen van de kikker goed op.

• In een wilg zaten een aantal kluitjes jonge vogels. Ze konden nog niet of in iedergeval nog niet goed vliegen. Ze zaten om en om tegen elkaar aangeprompt. De ouders kwamen met grote regelmaat naar hun hongerige kroost om hen te voeren. Samen met een andere vogelaar hebben we daar een tijdje naar staan kijken. De ouder vogels hadden een dun oogstreepje. Wat een beetje op een brillepootje leek.
  

  © foto: Henk Merts 31-05-2004 Jonge vogels wachtend op wat lekkers

  Vermoedelijk waren het jonge snorren, maar bosrietzangers is ook een optie. Het was in ieder geval een topwaarneming. Er waren natuurlijk veel meer vogels met jongen, zoals knobbelzwanen, waterhoentjes, grauwe ganzen en wilde eenden.

  

  © foto: Henk Merts 31-05-2004 Zwanen met hun kroost

  Op het laatste moment kwam ook nog een blauwborst even op het riet zitten, maar lang genoeg om hem goed te bekijken.

  

  

  Datum	Zaterdag 25 april 2004
  Tijd	14.15 tot 17.15
  Weer	Zonnig vrijwel onbewolkt
  Windkracht	± 2 á 3
  Temperatuur	rond de 18 ° C

  ---

  Waagenomen vogelsoorten	44
  Eenden/zwanen/ganzen	13
  Bergeend	40
  Grauwe gans	50
  Knobbelzwaan	20
  Krakeend	20
  Kuifeend	50
  Nijlgans	10
  Pijlstaart	2
  Rosse stekelstaart	3
  Slobeend	50
  Smient	5
  Tafeleend	4
  Wilde eend	30
  Zomertaling	2
  Steltlopers	8
  Groenpootruiter	1
  Grutto	50
  Kemphaan	3
  Kievit	100
  Kluut	40
  Scholekster	30
  Tureluur	5
  Zwarte ruiter	5
  Meeuwen en sterns	5
  Kleine mantelmeeuw	20
  Kokmeeuw	800
  Stormmeeuw	50
  Visdief	30
  Zilvermeeuw	50
  Overigen	6
  Aalscholver	9
  Blauwe reiger	2
  Fuut	10
  Koekoek	1
  Meerkoet	50
  Waterhoen	2
  Zangvogels	12
  Ekster	4
  Fitis	5
  Koolmees	2
  Merel	1
  Rietgors	1
  Rietzanger	5
  Tjiftjaf	4
  Vink	3
  Winterkoning	6
  Witte kwikstaart	1
  Zwarte kraai	1
  Zwartkop	1
  N.b. afgeronde aantallen zijn ruwe schattingen
  Geleedpotigen	4
  Citroenvlinder
  Koolwitje
  Rouwvlieg
  Wolfspin
  Bloeiende planten	6
  Fluitekruid
  Hondsdraf
  Klein kruiskruid
  Kleine veldkers
  Koolzaad
  Paardebloem

Verslag:

• Een heerlijke lente dag dag met een overdadig zonnetje. Langs de Vliet kabaal in het water, waarschijnlijk was een meerkoet te dicht bij het nest van een paar waterhoentjes gekomen. Want de twee waterhoenen deden hun uiterste best om de veel grotere meerkoet te verjagen. Uiteindelijk lukte dit ook en droop de meerkoet af.

• De Starrevaartplas was omlijst met een brede rand van bloeiend koolzaad het gaf het geheel een feestelijk aanzien. Wat verder meteen opviel was het grote aantal kluten, maar ook de grutto´s waren niet alleen gekomen. Verder enkele zwarte ruiters en kemphanen. Ook de visdiefjes waren weer terug van weggeweest.
  

  © foto: Henk Merts 25-04-2004 Bloeiend koolzaad

• Het middaguur is zeker niet de beste tijd om zangvogels te beluisteren, maar toch waren nog enkele zangers bereid hun riedeltje ten gehore te brengen. Een rietgors beklom daarvoor zelfs het topje van een rietstengel. Grauwe ganzen vaak vergezeld van jonge kuikens liepen op de dijk om kort daarna de oeverwal te ruilen voor een wat nattere omgeving.
  

  © foto: Henk Merts 25-04-2004 Jonge Grauwe gans

• Vanuit de hut een mooi uitzicht op het eilandje, helaas waren er geen zwartkopmeeuwen meer. Ruim 200 kokmeeuwen bevolkten het eiland en een flink aantal was daadwerkelijk aan het broeden.
  

  © foto: Henk Merts 25-04-2004 Broedende kokmeeuwen

  Enkele rosse stekelstaarten zwommen daar niet ver vandaan. Bij de zandplaat waren twee pijlstaarten en enkele zomertalingen de meest opvallende gasten. In het water toch ook nog enkele smienten. Misschien blijven deze fluiteenden wel overzomeren. Een eind verder de luide roep van de koekoek. Het zoveelste lente bewijs.
  Op de sloot achteraan lag een dikke laag flap op het water. Menig modern kunstenaar zou hier jaloers op zijn

  

  © foto: Henk Merts 25-04-2004 Het palet van moeder natuur

  

  

  Datum	Zaterdag 21 februari 2004
  Tijd	11.15 tot 13.30
  Weer	Bewolkt licht vriezend weer
  Windkracht	± 2 á 3
  Temperatuur	rond de - 2 ° C

  ---

  Waagenomen vogelsoorten	32
  Eenden/zwanen/ganzen	15
  Bergeend	40
  Brilduiker	2
  Grauwe gans	50
  Grote zaagbek	1
  Krakeend	8
  Kuifeend	80
  Nijlgans	5
  Nonnetje	2
  Pijlstaart	20
  Rosse stekelstaart	6
  Slobeend	100
  Smient	500
  Tafeleend	4
  Wilde eend	30
  Wintertaling	120
  Roofvogels	1
  Buizerd	1
  Steltlopers	5
  Bonte strandloper	3
  Grutto	5
  Kievit	10
  Scholekster	2
  Tureluur	3
  Overige	7
  Aalscholver	9
  Blauwe reiger	5
  Fuut	8
  Kokmeeuw	200
  Meerkoet	50
  Waterhoen	2
  Zilvermeeuw	100
  Zangvogel	4
  Bonte kraai	1
  Ekster	4
  Merel	1
  Zwarte kraai	1
  N.b. afgeronde aantallen zijn ruwe schattingen

Verslag:
Het was licht vriezend weer, vrijwel geheel bewolkt met weinig wind, een goede dag om te gaan vogelen. Kleine slootjes waren voorzien van een dun laagje ijs, maar het grote water lag nog open. Dit gold natuurlijk ook voor de Starrevaart, open water en alleen aan de randen en de kleine watertjes was het verrijkt met een dun laagje ijs.

Net toen ik bezig was om de telescoop op te zetten kwam een man naar mij toe met in zijn ene hand een schepje en in de andere een in papier omwikkelde dode parkiet. Hij vertelde dat hij erg gehecht was aan het beestje en dat hij hem hier wilde begraven. Naderhand hebben we nog even met elkaar gesproken. Inmiddels was de telescoop in vol bedrijf. Wat opviel was de grote hoeveelheid wintertalingen overal zag je de gele "achterlichtjes" (roomkontjes) over het water "schijnen". Maar ook slob- , bergeenden en smienten waren ruim vertegenwoordigd. Wanneer je slobeenden en wintertalingen naast elkaar ziet valt het pas goed op hoe klein de wintertaling is.



© foto: Henk Merts 21-02-2004 slobeend en wintertalingen

Op de slikvlakte bij de roestige buizen liep een bonte kraai. De eerste keer dat ik deze wintergast op de Starrevaart tegenkom. Hier ook de eerste brilduiker. Later vanuit de hut een paar nonnen en vrijveel rosse stekelstaarten. Alle eenden zien er nu zeer fraai uit. Vooral de mannen zijn getooid in hun fraaie baltskleed. Ook bij de aalscholvers waren de volwassen exemplaren al voorzien van de witte dijvlek. Volgens de boeken past dit helemaal bij het zomerkleed. De winter zal ook nog maar een maand duren.

Buiten de hut vertelde iemand dat hij dacht baardmannetjes te horen, maar hij vertelde dat hij er later achter kwam dat dit geluid werd veroorzaakt door het zingen van de wind tegen het dunne laagje ijs. De geluiden lijken ook inderdaad veel op elkaar.
Een blauwe reiger liep gelijktijdig heel voorzichtig door het water en brak het dunne ijs met zijn lange poten. Naderhand zat het jonge dier (eerstejaars reiger) ingedoken met de poten in het water. Reigers kunnen er altijd heel kouwelijk uit zien.



© foto: Henk Merts 21-02-2004 Blauwe reiger op het ijs

De rest van het rondje om de plas verliep vrij rustig, een buizerd vloog nog over maar toonde weinig belangstelling voor alles wat zich in of op de plas afspeelde. De waterrand ongeveer ter hoogte van de uitkijktoren had nog een leuke verrassing in petto. Want in de buurt van enkele wilde- en slobeenden zwom een grote zaagbek vrouw. Ook deze soort had ik bij de Starrevaart niet eerder gezien.



© foto: Henk Merts 21-02-2004 vrouwtje grote zaagbek






Soortenoverzicht 1997 t/m 2004

Tabel van waarnemingen van 2004
Tabel van waarnemingen van 2003
Tabel van waarnemingen van 2002
Tabel van waarnemingen van 2001
Tabel van waarnemingen van 2000
Tabel van waarnemingen van 1999
Tabel van waarnemingen van 1998
Tabel van waarnemingen van 1997

Bezoekverslagen van 2005
Bezoekverslagen van 2004
Bezoekverslagen van 2003
Bezoekverslagen van 2002
Bezoekverslagen van 2001
Bezoekverslagen van 2000
Bezoekverslagen van 1999
Bezoekverslagen van 1998

Meer vogelinformatie op deze site
VogelWerkGroep Vlietland Site van Sjaak Schilperoort



Terug naar de homepage

Terug naar Natuur op het Web

© Natuur op het web hm januari 2004

Laatste mutatiedatum 23-03-2005