Verslag van de eerste dag d.d 28 januari 2000
Na een tocht langs allerlei havens bij de Europoort bleek het ontmoetingspunt bij het Oostvoornermeer (zie kolom 1) op Voorne Putten toch lastiger te vinden dan we aanvankelijk hadden gehoopt. Maar uiteindelijk hadden we elkaar toch gevonden.

Al snel konden de eerste middelste zaagbekken, dodaars maar ook een kuifduiker worden genoteerd.
De stemming zat er meteen goed in en zo vervolgden we de tocht naar de Westplaat en het "autostrand" bij Voorne. (zie kolom 2)
Opvallende flinke groepen kramsvogels vlogen steeds door de vegetatie van het duin gebied

Hierna gingen we echt het poldergebied in en kwamen terecht bij De Plaat van Scheelhoek bij het Zuiderdiep (zie kolom 3). Dit was een echt ganzenparadijs, naar schatting zaten er zo'n 5.000 brandganzen, honderden wulpen en ruim duizend smienten.

Vervolgens stond de Brouwersdam (zie kolom 4) op het programma, een goede mogelijkheid om even flink uit te waaien.
Tevergeefs gezocht naar roodkeelduikers maar wel kwam er goed zichtbaar een ijseend voorbij en ook een zwarte zee-eend en enkele eiders lieten zich bewonderen. Steenlopers kwamen bijna binnen handbereik.
Maar het meest spectaculaire moment was toen één van ons een zeehond meende te zien. Na enig turen waren er meerdere die mening toegedaan. Om ons van alle twijfel te bevrijden, verscheen het dier opeens in volle glorie binnen ons gezichtsveld.

We wenden de steven naar Brouwershaven daar wachtte ons de open haard de wijn en Netty's erwtensoep.

Verslag van de tweede dag d.d 29 januari 2000
Zaterdagochtend vroeg uit de veren want bij het krieken van de dag wilden we de voedseltrek van de ganzen zien.
Even over achten stonden we bij de buitenhaven van Brouwershaven (zie kolom 5). We zochten beschutting achter een oude bouwkeet. Er heerste een zuidwester storm en de vele groepen ganzen moesten flink knokken om tegen de wind op te kunnen vliegen. In groepen ging het nog wel maar individuen werden soms bijna teruggeblazen. Dit was het weer waar meeuwen zich pas happy voelen, sierlijk dansten ze door het luchtruim.
Zeker 1.000 brandganzen vlogen over onze hoofden, maar ook vele honderden kol- en de wat minder luidruchtige rietganzen volgden dit voorbeeld.

Na het ontbijt gingen we naar Wevers en Fluwerse inlaag (zie kolom 6) een nat-poldergebied vlak achter de dijk. Aan de ene kant water en aan de andere kant keek je naar de "natte" weilanden.
Het gebied zag er veel belovend uit. Kluten, toppers en een smelleken waren de meest verrassende vogels. Het smelleke werd aanvankelijk voor een juveniele torenvalk gehouden. Het gedrag van het dier was vrij bijzonder, samen met een scholekster kwamen ze steeds terug naar de weg, pikte wat en vlogen verder, om even later dit proces te herhalen. Naderhand hebben we nog geprobeerd te achterhalen wat hen zo bezig hield, maar dat raadsel zal wel nooit opgelost worden.
Ruim 200 scholeksters stonden als groep allemaal met de kop in de wind. In een weiland liep een solitaire brand- en rotgans en verderop ook een spierwitte boerengans maar deze laatste is niet in het schema opgenomen.

Het werd nu tijd voor een wandeling het bos van Schelpenhoek (zie kolom 7) leende zich hier uitstekend voor. In feite is het een grote plas met een bos er omheen.
Hier werden ook alle paddestoel waarnemingen gedaan. Verder waren hier opvallend veel kurkiepen te zien. Wat vogels betreft vooral zang- en watervogels. Rond het "zout-brakke" meer waren veel stille getuigen van duikactiviteiten van vermoedelijk allerlei eenden. Zo zag je grote strandgapers, maar ook muiltjes en schaaldieren langs de kant liggen.

Het volgende onderdeel van het programma was de Plompe toren bij Koudekerke (zie kolom 8).
Hier zaten de eerste grote groepen rotganzen (ruwe schatting zeker 800), ook vloog er een groep van wel 50 bonte strandlopers rond. Op het laatst zag iemand nog een patrijs wegvliegen.

De Punt van Goeree (zie kolom 9)heeft een vogelkijkhut waar we eerst naar toe gingen. Zeker 500 kauwen hadden deze plek gekozen als verzamelpunt om samen verder naar hun slaapplaats te vliegen.
Zo'n halve kilometer daar vandaan was een schutting met verschillende kijkgaten. Hier stonden we vlak voor zonsondergang om getuige te zijn van de "brilduikerregen". Achter elkaar individueel of in kleine groepjes lieten ze zich in hun "slaapkamer" vallen. Uiteindelijk waren er zo'n 1.200 honderd "brillies". Die na de landing meteen gingen drinken en verder schitterend baltsgedrag vertoonde, waarbij de mannetjes probeerden hun kop zo ver mogelijk naar achteren te buigen. Behalve de vrouwelijke brilduikers waren ook wij hier diep van onder de indruk.

Inmiddels was het landschap in duisternis gehuld en in Brouwershaven werden wij bij de Chinees verwacht.

Verslag van de derde dag d.d 30 januari 2000
Wegens succes geprolongeerd; Net als gisteren stonden we bij het krieken van de dag weer in de buitenhaven (zie kolom 10). De wind was nu uitgeraasd hierdoor konden we ook wat meer comfortabel naar de vogels kijken. De meeste ganzen hadden hun route wat verlegd ze vlogen meestal iets hoger en verder van ons vandaan.
De show werd gestolen door twee zilverreigers en op het laatste moment kwam een blauwe kiekendief man een demonstratie geven van zijn vliegkunst.

Hierna stortten wij ons in het polderleven de polders van Zonnemaire en aansluitend een blik op het natuurgebied Bommenede (zie kolom 11). Dit speelde allemaal op Schouwen Duiveland. Veel (toendra) rietganzen herkenbaar aan de oranje ring om hun snavel. Eén exemplaar werd waargenomen met iets geels bij zijn borst, mogelijk een zendertje maar het is niet zeker. Daar tussen ook enkele wilde- en kleine ganzen.
Onderweg kwamen we vaak het bordje Caisson-route tegen.

Bij Bommenede hoorden we de lachende roep van een groene specht.
Eén van ons zag iets wits een drietal telescopen werden er op scherp gesteld en het "wits" manifesteerde zich als een slechtvalk duidelijk kon je de zwarte "bakkebaarden" zien. Het dier zat rustig op de grond. Vlakbij liep een tureluur die in de gaten had dat hij op dit moment niet bang hoefde te zijn voor deze snelle jager.
Een vrouwtje bruine kiek scheerde met de haar zo bekende vlucht over het rietveld. Ook was dit het punt waar een reebok rustig tussen het struweel "kuierde".

We kwamen nu in het fraaie dorpje Dreischoor terecht een echt ringdorp. Een kerk in het midden en de dorpskern er omheen gebouwd. Jammer dat zo'n plaatsje niet autovrij gehouden wordt.
Rond de kerk liep een paartje Guinese of Afrikaanse ganzen herkenbaar aan de huidplooi aan de keel.
De kerk is een zogenaamde "Hallekerk" twee schepen naast elkaar van gelijke hoogte. Het plaatsje is vooral bekend om zijn vlasnijverheid, dit is nog te zien aan de vele zwarte schuren.

Het volgende reisdoel was de slikvlakte bij de Grevelingendam (zie kolom 12). In het water zwommen ongeveer duizend rotganzen. In de verte zagen we een grote wolk met naar later bleek rosse grutto's. Op de dammen bij de slikken kwamen we voor het eerst een groep zilverplevieren tegen. Verder zeker 50 steenlopertjes en diverse strandlopers.
Eén zeer vroege eenzame grutto hield zich afzijdig van zijn rosse naamgenoten.

Na ons halverwege de Grevelingendam gelaafd te hebben. Besloten we nog even langs de Philipsdam (zie kolom 13) te gaan. Deze aktie leverde in ieder geval nog enkele leuke waarnemingen op, zoals een groepje sneeuwgorzen. Wie had kunnen denken dat we nog twee flamingo's voor de lens zouden krijgen. Vlak voordat ieder weer huiswaarts zou keren zagen we nog een groep kluten een volmaakte afsluiting van een geslaagd weekend

Tot slot
In het weekend hebben we onderweg natuurlijk ook veel gezien. Een verzameling van deze soorten is te vinden in (kolom 14) zonder verdere vermelding van de plaats. In de kolom A (aantal) is per soort een indicatie gegeven van het aantal vogels dat gezien is.
De betreffende letter is geleend van de Romeinen, voor een juiste interpretatie zie ook de legenda.

Henk Merts februari 2000

Nummers van gebieden Waagenomen vogels	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
Eenden (15)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
bergeend	x	x	-	-	x	x	-	x	x	x	x	x	x	x	L
brilduiker	x	-	-	-	-	x	x	-	x	x	-	-	-	-	M
eidereend	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	V
krakeend	-	-	-	-	x	-	-	-	x	-	-	-	x	-	V
kuifeend	x	-	-	-	-	x	-	-	x	-	-	-	-	-	C
middelste zaagbek	x	-	-	x	x	x	x	-	x	x	-	-	-	x	L
pijlstaart	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	I
slobeend	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	x	-	X
smient	-	x	x	-	x	x	-	x	x	x	-	-	-	x	M+
tafeleend	-	-	-	-	-	x	x	-	-	-	-	-	-	-	X
topper	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	V
ijseend	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
wilde eend	x	-	-	-	-	x	-	x	-	-	x	-	x	x	C
wintertaling	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	x	L
zwarte zee-eend	-	-	-	x	-	-	x	-	-	-	-	-	-	x	V
Ganzen (6)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
brandgans	-	-	x	-	x	x	-	-	-	x	-	-	-	-	M+
grauwe gans	-	x	x	-	-	-	-	-	-	x	x	-	-	x	L
kolganzen	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	x	-	-	-	C
nijlgans	-	-	-	-	x	-	-	-	-	x	x	-	-	x	X
rietgans	-	-	-	-	x	-	-	-	-	x	x	-	-	x	M
rotgans	-	-	-	-	x	x	-	x	-	x	-	x	x	x	M
Zwanen (3)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
kleine zwaan	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	V
knobbelzwaan	-	-	x	-	x	-	-	-	-	-	-	-	x	-	V
wilde zwaan	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	V
Meeuwen (5)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
grote mantelmeeuw	x	x	-	-	-	-	-	-	-	x	-	x	-	-	X
kleine mantelmeeuw	-	-	-	-	x	x	x	x	-	-	-	-	-	-	V
kokmeeuw	x	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	x	L
stormmeeuw	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	x	-	-	V
zilvermeeuw	x	-	-	-	x	x	x	x	x	x	x	x	x	x	M
Stootvogels (7)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
blauwe kiekendief	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	I
bruine kiekendief	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	I
buizerd	x	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	X
slechtvalk	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	I
smelleken	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	I
sperwer	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	V
torenvalk	x	-	-	-	-	-	-	-	-	x	x	-	-	x	V
Steltlopers (14)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
bontbekplevier	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	X
bonte strandloper	-	-	-	x	-	-	-	x	-	-	-	x	-	-	X
groenpootruiter	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	I
grutto	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	I
kanoet	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	X
kievit	-	-	x	-	x	-	-	-	-	x	x	-	-	x	M
kluut	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	x	-	V
rosse grutto	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	M
scholekster	-	x	-	x	x	x	-	x	x	x	-	x	x	x	M
steenloper	-	-	-	x	-	-	-	x	-	-	-	x	-	x	L
tureluur	-	-	-	-	-	x	-	-	x	x	x	x	-	-	X
watersnip	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	I
wulp	-	x	x	-	-	x	-	x	x	x	x	x	x	x	M
zilverplevier	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	X
Overige (15)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
aalscholver	x	-	-	-	x	-	-	-	-	x	x	-	x	x	X
blauwe reiger	-	-	-	-	x	-	-	-	-	x	x	-	-	x	V
dodaars	x	-	-	-	x	-	-	-	-	x	-	x	-	x	X
fazant	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	x	I
holenduif	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	X
houtduif	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	X
flamingo	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	I
fuut	-	-	-	-	x	-	-	-	x	x	-	-	-	x	L
geoorde fuut	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
groene specht	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	I
grote bonte specht	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	I
kuifduiker	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
meerkoet	x	-	-	-	x	x	x	-	-	x	x	-	-	x	D
patrijs	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	I
waterhoen	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	V
Zangvogels (17)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
ekster	x	-	-	-	-	x	-	-	-	x	x	-	-	x	V
goudhaantje	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	I
graspieper	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	I
kauw	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	x	D
kneu	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
koolmees	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
kramsvogel	-	x	-	-	-	-	-	-	x	-	x	-	-	x	D
merel	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	I
ringmus	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	V
pimpelmees	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	I
putter	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	V
sneeuwgors	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	V
spreeuw	-	-	x	-	x	-	-	-	-	x	-	-	-	x	M
staartmees	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	I
vink	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
winterkoning	-	-	-	-	-	x	x	-	-	-	-	-	-	-	I
zwarte kraai	x	-	-	-	-	x	-	-	-	x	x	-	-	x	X
Zoogdieren (2)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	A
Grijze zeehond	-	-	-	x	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	I
Ree (bok)	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	x	-	-	-	I
Legenda
- = Soort hier NIET waargenomen
x = Soort hier WEL waargenomen
1 = Rond en om de Oostvoorner plassen (28-01)
2 = Westplaat en "autostrand" bij Voorne (28-01
3 = De plaat van Scheelhoek; Zuiderdorp (28-01)
4 = Brouwersdam (28-01)
5 = Buitenhaven van Brouwershaven "Dwars in de weg" (29-01)
6 = Wevers en Fluwerse inlaag (29-01)
7 = Schelpenhoek (29-01)
8 = Plompe toren bij Koudekerke (29-01)
9 = De punt van Goeree (29-01)
10 = Buitenhaven van Brouwershaven tweede maal (30-01)
11 = Poldergebied Zonnemaire en natuurgebied Bommenede (30-01)
12 = Slikken bij de Grevelingendam (30-01)
13 = Bij de Philipsdam (30-01)
14 = Diverse waarnemingen onderweg (29-01 t/m 30-01)
A = Schatting van totaal aantal per soort na drie dagen.
I = Enkele exemplaren (1 of 2)
V = Ongeveer 5 (3 t/m 9)
X = Tientallen exemplaren (10 of meer minder dan 40)
L = Vele tientallen exemplaren (40 of meer minder dan 90)
C = Honderden exemplaren (90 of meer minder dan 300)
D = Vele honderden exemplaren (300 of meer minder dan 900)
M = Duizend exemplaren (900 of meer minder dan 1700)
M+ = Meer dan 1700 exemplaren

9 Paddestoelen Bos bij Schelpenhoek Elfenbankje Fluweelpoot Geweizwam Judasoor Oesterzwam Oranje aderzwam Wit oorzwammetje Witte bultzwam Zwarte trilzwam