Excursie Ackerdijkseplassen met KNNV Leiden

Excursie Ackerdijkseplassen met KNNV Leiden
Op zaterdag 26 juni 2004 werd een excursie georganiseerd bij de Ackerdijkseplassen o.l.v. de beheerder Barry Teunissen. Sinds januari 2003 is Natuurmonumenten de trotse beheerder van vogelparadijs de Ackerdijkse Plassen. Tot die tijd beheerde Vogelbescherming Nederland dit natte gebied.
De Ackerdijkse Plassen is één van de belangrijkste vogelgebieden van Nederland. Naast de 115 soorten broedvogels, worden de plassen jaarlijks bezocht door zo'n tachtig soorten doortrekkers en winter- of dwaalgasten.
In het gebied broeden bovendien 22 Rode Lijst-soorten; bedreigde, beschermde of zeldzame vogels. De Ackerdijkse Plassen komen hiermee in de top vijf van beste broedvogelgebieden in Nederland.
Naast een grote hoeveelheid vogels leeft hier een kudde Koniks, deze paarden zorgen voor de begrazing van het gebied. Door deze begrazing ontstaat een gevarieerder grasbeeld. Ook zorgen de paarden met hun hoeven voor een beter reliëf van de grasmat, waar de weidevogels weer blij mee zijn.

De Ackerdijkse Plassen zijn 135 hectare groot en liggen ten zuidoosten van Delft op een steenworp afstand van Rotterdam. De Plassen liggen aan de parallelweg van de A13 Rotterdam-Delft. Excursies Bel (010) 470 64 03 voor een excursie met de boswachter. Het is niet mogelijk op eigen gelegenheid het gebied te betreden.

Bron van informatie Natuurmonumenten

Wij zijn op bezoek geweest met 10 leden van de KNNV-Leiden. Hieronder een soortenlijst en excursieverslag. Bij de soortenlijst zijn ook indicaties van de aantallen vermeld, ze dienen alleen om een indruk het aantal vogels per soort te geven (zie voor de juiste betekenis de legenda).

hm juni 2004

Inleiding
Algemene informatie
Waarnemingslijst vogels met (geschatte) aantallen
Verslag
Diverse excursieoverzichten

Naar het begin van deze tekst

Excursie Ackerdijkse plassen
Provincie:	Zuid Holland
Datum:	26-05-2004
Begin- en eindtijd	09.00 - 12.15
Windkracht:	2
Temperatuur:	gemiddeld 21 ° C
Verdere weersgesteldheid:	Zonnig, weinig wind dus gewoon lekker weer

VOGELS	46
Futen	1
Fuut	II
Aalscholvers	1
Aalscholver	C
Reigers	1
Blauwe Reiger	X
Ooievaars	1
Ooievaar	II
Ganzen	3
Canadese Gans	XX
Grauwe Gans	XX
Nijlgans	II
Eenden	3
Bergeend	V
Kuifeend	V
Wilde eend	C
Roofvogels	5
Bruine kiekendief	II
Buizerd	I
Havik	I
Sperwer	I
Torenvalk	I
Rallen	1
Meerkoet	XX
Plevieren	2
Bontbekplevier	I
Kievit	XX
Steltlopers	4
Grutto	X
Tureluur	X
Witgat	I
Wulp	X
Meeuwen	3
Kleine mantelmeeuw	I
Kokmeeuw	X
Zilvermeeuw	II
Duiven	2
Houtduif	II
Holenduif	I
Koekoeken	1
Koekoek	II
Gierzwaluwen	1
Gierzwaluw	I
Zangvogels	17
Winterkoningen	1
Winterkoning	X
Lijsters	2
Blauwborst	I
Zanglijster	I
Zangers	7
Braamsluiper	I
Grasmus	I
Kleine karekiet	II
Sprinkhaanzanger	I
Tjiftjaf	V
Tuinfluiter	I
Zwartkop	V
Mezen	1
Koolmees	I
Spreeuwen	1
Spreeuw	I
Kraaien	2
Ekster	I
Zwarte Kraai	II
Vinken	2
Putter	V
Vink	V
Gorzen	1
Rietgors	I
LEGENDA:
(?)	= Waarneming zeer waarschijnlijk,
I	= één exemplaar
II	= Enkele exemplaren
V	= 5 á 9 exemplaren
X	= Ruim 10 exemplaren
XX	= Tientallen exemplaren
L	= Ongeveer 50 ex.
C	= Ongeveer 100 ex.
Zoogdieren	2
Hazen
Koniks

Verslag

Zodra we de parkeerplaats bereikten werden we al verwelkomt door een zingende zwartkop, braamsluiper en later een grasmus, vanuit de boerderij keek je op het nest van een paartje ooievaars. Ze hadden drie jongen die al flink uit de kluiten gewassen waren. Met de storm van afgelopen week was er één uit het nest gewaaid, maar kon gelukkig worden teruggezet.
Er werd voorspeld dat we door drassig terrein zouden gaan, de liefhebbers konden desgewenst uit de grote voorraad een paar laarzen lenen
We maakten een rondwandeling door dit gevarieerde natuurgebied. Langs veen-weide- moerasgebied en het natuurlijke Elzenbroekbos, maar ook rietkragen en open vlaktes. Onze gids Barry Teunissen (beheerder van dit gebied) vertelde tijdens de excursie ook het nodige over de beheersmogelijkheden van de Ackerdijkse plassen.
In de rietkragen hoorden we een kleine karekiet en later het aarzelende lied van de blauwborst. In dit stuk waren vele waadbare plassen aanwezig. Altijd interessant voor steltlopers; Een groepje tureluurs met een solitaire bontbekplevier in hun directe nabijheid. Ook verbleven hier vijf jonge bergeenden, zij kwamen zonder duidelijke reden onze richting uit rennen, een grappig en niet alledaags gezicht. Een witgat toonde in vlucht zijn witte stuit. Vrouw bruine kiekendief werd door een kievit weggejaagd. In een weiland waren enkele hazen flink aan het rennen. Hier zagen we ook een groepje Canadese ganzen die hier ook met 9 paartjes broeden.
Via enkele bruggetjes kwamen we in een wat bosrijker omgeving. We hoorden klagende kreten van een jonge havik. Helaas kregen we hem niet voor de kijker. Wel het nest waar het dier is opgegroeid. Het was al een flink nest, maar waarschijnlijk zou dit in de toekomst alleen nog maar groter worden. Want volwassen haviken zijn hun gebied erg trouw en bouwen verder op de bouwsels van voorgaande jaren. De tocht ging nu over een knuppelpad. Dit pad moesten we beslist niet verlaten. Eén misstap en je zou tot je nek in de bagger staan. Aan de rand van het gebied bloeide blauw glidkruid, een plant die meestal te vinden is in de verlandingszone en dit vochtige biotoop is natuurlijk een uitstekende plek voor deze lipbloemige.
Een bezoek aan de Boschplas kijkhut met een mooi uitzicht op de nesten van de aalscholverkolonie. In de bomen zaten ook enkele reigers, zij kaapten nog wel eens wat vis van de aalscholvers weg en sommigen gaan zelfs zo ver dat ze aalscholver braakballen consumeren. Veel aalscholvers waren bezig met takken en andere vormen van nestmateriaal. Er broeden in het gehele gebied 373 broedparen. Dit aantal is door de jaren heen vrij stabiel. Je kan makkelijk de veel lichter gekleurde juveniele aalscholvers er uit halen, want die zijn veel lichter gekleurd. Het is altijd een leuk gezicht als je een schollevaar ziet opstijgen, want hij moet eerst een beetje snelheid maken door hard over het water te rennen. Kort daarna ondervindt hij voldoende lift op het luchtruim te kunnen kiezen. Voor de hut vloog nog een huismoeder een nachtvlinder met gele achtervleugels die afgezet zijn met een bruine band.
Wij vervolgden onze weg. In de lucht het miauwende geluid van een buizerd, Ook van deze roofvogel konden we zijn woning bewonderen. Ook hier ging het om een groot nest hoog in de bomen. We zagen enkele kale dode bomen, waarschijnlijk zijn deze bomen slachtoffer geworden van de vraatzucht van de koniks. Later zagen we ook een groepje koniks aan de kant bij het water. Vlak bij deze plek liepen ook wat kieviten pullen rond en in het gras graasden Canadese en grauwe ganzen. Een ooievaar gaf een demonstratie van vlieg- en zweefkunst weg. Bij het vliegen worden enkele vleugelslagen afgewisseld met een korte glijvlucht. Op de achtergrond kon je de skyline van Rotterdam goed zien.

© foto: Henk Merts; Koniks bij de waterkant
De tweede vogelhut "vroege vogels kijkhut genoemd" werd met een bezoek vereerd. Deze hut is voorzien van een zonnecollector. Wordt o.a. gebruikt om in de winter bepaalde plekken ijsvrij te houden. Van hieruit een mooi uitzicht op de andere kant van de aalscholver kolonie. Veelal kale dode bomen, door de uitwerpselen van de aalscholvers. Het water wordt hierdoor wel voedselrijker er zitten hierdoor o.a. veel watervlooien, deze worden weer door vissen gegeten en die weer door de schollevaars.

© foto: Henk Merts; Een blik op de aalscholverkolonie
Hierna was het nog maar een klein stukje naar de boerderij. Een leuke excursie in een schitterend natuurgebied midden in de randstad.
Henk Merts juni 2004

Diverse excursieoverzichten

Meer informatie over vogels

Excursieverslagen KNNV

Excursieverslagen IVN cursussen

Excursieverslagen VWG Koudekerk / Hazerswoude e.o.

Diverse vogelexcursies

Natuurmonumenten

Excursie Ackerdijkse plassen

Verslag