Boekenlijst Vogels

Vogelboeken en CD's

Inleiding

Wat moet ik me afvragen als ik een vogelgids wil aanschaffen

Criteria voor veldgidsen / vogelboeken

Tips voor Vogelboeken, CD's e.d.

Tijdschrijften

Vogelcassettes

CD-ROM

Inleiding

Tip: Neem bij het bekijken en vergelijken van gidsen enkele soorten als "indicatorsoorten". Neem een alledaagse soort; enkele soorten waarvan de verspreiding sterk veranderd is: een recente nieuwkomer b.v. Nijlgans en een vogel die (nagenoeg) verdwenen is b.v. Ortolaan en een soort met veranderde inzichten.
Vraag je, allereerst af waarvoor je een boek koopt. Wil je een boek om thuis rustig meer informatie op te zoeken over een bepaalde soort, over een bepaald onderwerp, over een bepaald type terrein, of zelfs bepaald gebied, kortom een naslagwerk? Of wil je vooral een boek om buiten, onderweg, snel te kunnen vinden met welke soort je te maken hebt, een veldgids dus.
Hieronder een aantal zaken waarop je kunt letten voordat je overgaat tot aanschaf van een veldgids. Vraag je af waar je voorkeur naar uitgaat; vergelijk daarvoor in diverse gidsen één tot drie soorten die je als "indicator-soorten" gebruikt. En laat je niet gek maken door personen die vinden die je toch vooral dit of dat boek moet aanschaffen.

Wat moet ik me afvragen als ik een vogelgids wil aanschaffen (Gedetailleerde omschrijving zie Criteria voor veldgidsen / vogelboeken)
Wat zoek ik?:	Een veldgids of een naslagwerk?
Welke gids?	Is het m'n eerste, een nieuwe, een betere of een extra gids
De prijs:	f 20,00 tot f 100,00 (indicatie)
Formaat:	Klein, dun paperbackje of dikke, gebonden band
Volledigheid en correctheid:	Zitten er storende fouten in Nieuwste wetenschappelijke inzichten Nieuwste verspreiding Worden nieuwkomers vermeld Worden nieuwste namen vermeld
Welk areaal?	Wordt de Nederlandse situatie ook vermeld
Worden alle soorten vermeld?	Dwaalgasten Ondersoorten
Worden alle vormen vermeld?	Viegbeelden jeugdkleden Overige kleden (zomer, winter, eclipskleed
Hoe is het boek ingedeeld?	Systematisch naar biotoop Kleur en vorm
Plaats van de illustraties	Voorin, midden of achterin links-rechts-indeling of soort na soort
Indexen	Hoe is die opbouw Wetenschappelijke en Nederlandse index apart of door elkaar Is er een verklarende lijst van begrippen
Illustraties	Tekeningen en of foto's Verspreidingskaartjes Grafieken Pictogrammen en of symbolen
Indeling van de tekst	Alinea's en of tussenkopjes afko's (speciale afkortingen)
Kenmerken van de tekst	Geluiden Grootte Kleuren Vormen Vliegbeelden Gedrag Verspreiding Mate van voorkomen (seizoen en of biotoop)
Extra informatie	Bij de soort, voorin of achterin het boek Broedgedrag, voedsel; Informatie over clubs, e.d.

Criteria voor veldgidsen / vogelboeken

De prijs
Eigenlijk het belangrijkste. Is dit je eerste echte kennismaking met de vogels?
Wil je eens wat anders dan je stokoude, versleten gids? Zoek je een tweede, betere of vooral andere gids? Wat is je totaalbudget voor de vogels, of voor de natuur?
Formaat, zwaarte en hanteerbaarheid
Je zult voor jezelf het compromis moeten bepalen tussen volledigheid en compactheid:
Ga je speciaal op "vogeljacht"; of heb je nog een klein hoekje in je volle tas?
Sommige ongebonden werken vallen snel uit elkaar. Gebonden boeken hebben meestal een lang leven, maar ze zijn aanmerkelijk zwaarder dan paperbacks. Een prima idee zijn de plastic hoezen die tegenwoordig vaak om de slappe kaften van veldgidsen zitten.
Volledigheid
Streef je (relatieve) volledigheid van de gids na, of zou dat voor jou te veel van het goede zijn? De volledigste hoeft (voor jou) nog niet de beste te zijn.
- Welk areaal?: Nederland, West-Europa en welke landen dan, heel Europa, Europa met Noord- Afrika en het Midden-Oosten?
  Vermeldt de gids wel de voor Nederland geldende situatie?
- Alle soorten: Ook de (zeer) zeldzame soorten, dwaalgasten en alle ondersoorten?
- Worden nieuwkomers vermeld? Zoek bijvoorbeeld eens naar Nijlgans, Halsbandparkiet
- Worden nieuwste namen vermeld Zoek bijvoorbeeld eens naar Gaai, Sprinkhaanzanger
- Alle vormen: Vliegbeelden, Jeugdkleden, Alle kleden: zomer- en winterkleed? In het voorjaar heb je genoeg aan broedkleed; voor najaar of winter moeten alle kleden er in staan.
Correctheid
- Zitten er (veel) storende fouten in?
- Zijn de nieuwste wetenschappelijke inzichten verwerkt?
- Bevat de gids de nieuwste verspreidingsgegevens, en ook nieuwkomers?
De indeling
- Volgorde:
- Systematisch: Van primitief naar hoogst ontwikkeld, of andersom
- Consequent
- Zijn de taxonomische namen vermeld? Is het duidelijk of er sprake is van een volgende orde of familie?
- Sommige gidsen gaan wel uit van de verwantschappen, maar hebben een eigen(wijze) volgorde van de families en ordes.
- De indeling naar Biotoop
- De indeling naar kleur of vorm
Illustraties
- Aparte pagina's platen voorin of achterin
- Aparte pagina's platen tussen de pagina's met beschrijvingen (is meestal lastig)
- Illustraties en beschrijvingen op tegenoverliggende pagina's
- Illustraties en beschrijvingen op dezelfde pagina.
Indexen
- Zijn de wetenschappelijke namen en Nederlandse namen in één of twee indexen opgenomen? Zijn "zwarte roodstaart" en "zilverplevier" onder de z te vinden, of bij "roodstaart, zwarte" en "plevier, zilver-"?
- Is er een index van gebruikte begrippen, of een verklarende woordenlijst?
Lay-out
- Illustraties:
- Foto's en/of tekeningen, en de kwaliteit ervan. Tekeningen kunnen de relevante kenmerken vaak beter benadrukken.
- Verspreidingskaartjes, symbolen, grafieken, e.d.
- Indeling van de beschrijvingen:
  Staat alle tekst achter elkaar; of staan alle onderdelen van de beschrijving in goed onderscheiden alinea's? Wordt er gebruik gemaakt van (standaard)afkortingen, en vind je dat prettig/duidelijk?
De tekst
- De kenmerken: Staat alles er in voor zover van toepassing, geluiden, grootte, vorm(en), kleuren, vliegbeelden, enzovoorts.
- De verspreiding:
- Biotopen en andere omgevingsfactoren Jaargetijden, maanden van voorkomen:
  broedvogel / wintergast / standvogel / jaarvogel / doortrekker / dwaalgast ; e.d.
- Mate van voorkomen (zeldzaamheid)
Extra informatie
Bij de soortbeschrijvingen, of in aparte hoofdstukken en tabellen voorin of achterin? Zoals algemene bouw, balts, nestelgedrag, eieren, vogeltrek, maximale leeftijd, voedsel en natuurlijke vijanden, enz.
Informatie over verenigingen, e.d.
Gerard van der Klugt

Tips voor Vogelboeken, CD's e.d.

VOGELS
Titel	Auteur	Uitgever	ISBN	Soort boek
101 vr. over trekvogels	MarＤhal/Taapken	Reaal Uitgevers	90 5266 048 4
ANWB vogelgids	Sterry	ANWB media	90 18 00760 9
Atlas van de Ned. vogels	Diversen	Sovon	90 72 121 01 5
Belangrijke vogelgebieden	(?)	Vogelbescherm./KNNV	90 5011 092 4
Bruurn's vogelgids	Bruurn e.a.	Tirion	90 5210 108 6
Complete checklist v/d vogels wereld	(?)	(?)	(?)
Het beste vogelboek	Diversen	Read.Digest / ANWB	90 6407 002 4
Het vogelboek	Burton / Hayman	Zomer & Keuning	90 210 0145 4
Ec. atlas Ned. roofvogels	Rob Bijlsma	Schuyt & Co	90 6097 348 8
Ec. atlas Ned. Weidevogels	(?)	Schuyt & Co	90 6097 391 7
Elseviers vogel vademecum	Taapken	Elsevier	90 10 02364 8
Europese vogels in hun biotoop	Rob Hume	Spectrum / Vogelbes.	90 274 3310 0
Geïll. encyclopedie v. vogels	Perrins	ICBP / Z-Holl. Uitg. Mij	90 5112 204 7
Gids Europese vogels	Heinzel	Thieme	(?)
Kijken naar Weidevogels	Brinkkemper / Moedt	Vogelbes. + Gwendo	90 70725 05 3
Kijk op vogels	Bastin & N. De Haan	Sesam	(?)
Mijn vogeltuin	Burton	(?)	(?)
Natuurgids NH-landschap	Kluites / v. Daalen	Schuyt & Co	90 6097 296 1
Petersons Vogelgids	Peterson / Kist	Tirion	90 5121 003 5
Roofvogels	Perry	(?)	(?)
Roofvogels en uilen in Europa	Henk van den Brink	R & B	90 3960 254 9
Tirions vogelgids	Ferguson-Lees e.a.	Tirion	90 5121 060 4
Trekvogels	vd Hoorn / Taapken	Inmerc	90 00052 6
Trekvogels in Europa	Henk van den Brink	R & B	90 3960 236 0
Trekvogels van rots tot rots	Ommen / Brinkhof	Vogelbescherming	90 5477 006 6
Veldgids vogels van Europa	Sterry & Flegg	Kosmos	(?)
Veldgids vr de vogels v. Europa	Gooders	(?)	(?)
Vogeldeterminatie	Harris / Tucker ea	Thieme	90 5210 079 9
Vogels	Hayman	Vogelbesch.+ Kosmos	90 215 2282 9
Vogels dichterbij	John Gooders	Teleac	90 6533 354 1
Vogeltaal	v Gelderen	Vogelbes. + / KRO	nvt
Vogeltrek	Robert Burton	De Toorts	90 6020 729 9
Vogeltochten lage landen	Diversen	Dwarsstad	90 6168 958 9
Vogels hoe leven ze	Eenkhoorn	Isseldelta / KNNV	90 71331 02 4
Vogels in de kijker	Tirion	(?)	90 5210 278 3
Vogels over de vloer	Burton	(?)	(?)
Vogelsporen	Brown e.a.	Tirion	90 5210 196 5
Vogels van de rode lijst	Vergeer	Vogelbes. + KNNV	90 5011 083 5
Vogels van Europa	Lars Jonsson	Tirion	90 5210 187 6
Vogels van w.+ m. Europa	Diversen	Readers Digest	90 6407 073 3
Wat vliegt daar?	Frieling	Thieme	(?)
Welke vogel is dat	Cerny	Thieme	90 03 93110 0
Wereld atlas van de vogeltrek	(?)	Schuyt & Co	90 6097 399 2
Zangvogels	Nicolai	Thieme	(?)
GEBIEDEN
Titel	Auteur	Uitgever	ISBN	Soort boek
Belangr.vogelgeb. Europa	Gooders / vd Berg	Zomer & Keunig	90 210 0517 4
Beleef het duin	IVN-afd. Leiden	IVN / St.Duinbeh.ea	90 6224 263 4
Griend	Veen / vd Kam	Natuurmonumenten	90 6255 3346
Natuur en wandelgebieden	Diversen	Natuurmonumenten	90 70099 33 0
De Oostvaardersplassen	Vera	IVN / Grasduinen	90 320 70010
LEGENDA = Geschikt als naslagwerk = Geschikt als veldgids = Geschikt voor zowel veldgids als naslagwerk (?) = Niet bekend = Aanbevolen Niet alle boeken zijn meer verkrijgbaar bij de boekhandel Veel boeken zijn verkrijgbaar bij Vogelbescherming Driebergseweg 16c 3708 JB Zeist tel. winkel: 030 - 6937777 Daar zijn ook bv verrekijkers, telescopen en CD's en vele andere artikelen te koop.

TIJDSCHRIFTEN
Naam	Uitgever	Verschijningsfrequentie
Grasduinen	VNU-Tijdschriften	11 x per jaar
Natuurbehoud	Natuurmonumenten	4 x per jaar
Vogels	Vogelbescherming	6 x per jaar
Waddenbulletin	Waddenvereniging	4 x per jaar

VOGELCASSETTES
n.b. Elke cassette is voorzien van een boekje Speelduur per cassette 60 minuten.
Naam	Bestelnummer
Zangvogels 1	530111
Weide, water + moerasvogels	530211
Vogels van bos, heide en duin	530311
Water en Wadvogels	530411
Zangvogels 2	530511
Bekende en minder bekende vogel	530611
CD's
Serie van Vogelbescherming Nederland:
Naam	Bestelnummer
Vogels rond huis in tuin en park	530811
Vogels van bos heide en struweel	530812
Vogels van weide, moeras en waterrand	530813
Vogels van kust, slikken en open water	530814
Serie Tous les oiseaux d'Europe
Duikers t/m roofvogels	530911
Hoenders t/m duiven	531011
Duiven t/m zangers	531211
Zangers t/m Kraaien	531311
Serie Buitenlandse vogelzang
Larger Thrushes	531420
Oiseaux des Alpes	531429
Forest and Lakes of America	531611
Overigen
Vroege Vogelzang	-
CD-ROM
Vogels van Europa	alle 447 vogelsoorten van Europa
Samensteller	ETI (Expert of Taxonomic Identification) Universiteit van Amsterdam Mauritskade 61 1092 AD Amsterdam
Uitgever	Natuur & Techniek Postbus 75 6190 AB Beek
minimale systeem eisen:
Besturingssysteem	Windows 3.1 of hoger
Processor	minimaal 486
werkgeheugen	8 Mb RAM
Geluidskaart	Ja
CD-ROM speler	2-speed

Vogelinformatie op Internet
U kunt heel veel natuur- en vogelinformatie vinden op de homepage van
IVN-Leiden / Natuur op het Web

internetadres is: http://ourworld.compuserve.com/homepages/henkmerts/index.htm

Deze lijst is samengesteld door : Dineke Kistemaker, Gerard van der Klugt en Henk Merts

Ja er kunnen heel wat boeken op een digitale boekenplank