Donderdag 16 april

Paestum – Sorrento (97 km)

(Het verslag van vandaag is veel uitvoeriger omdat ik vandaag voor het "officiële" groepsverslag schrijf. Iedere dag draagt iemand anders zijn steentje aan dat verslag bij. Onderstaand verslag is mijn ten behoeve van deze publicatie licht geredigeerde bijdrage.)

6:00 Het vele water dat ik de avond tevoren bij het eten gedronken heb meldt zich. Nadat ik me ervan ontdaan heb suizen er allerlei ideetjes voor dit verslag door mijn hoofd en evenzoveel auto’s over de weg, zodat ik de slaap niet meer kan vatten. Toch maar in bed blijven liggen.

7:30 De wekker loopt af en ik doorloop mijn ochtendritueel in de kleine badkamer van hotel Clorinda. Het water is lauw.

8:00 Colazione – ontbijt dus. In dit land waar Nutella vandaan komt eet ik voor het eerst gedurende deze reis hazelnootpasta op mijn brood. Nog een primeur: Andrea heeft kennelijk de toverformule voor mooi weer, die zij tot nu toe elke dag feilloos wist uit te spreken, verward met die voor regen. De tv-stations geven als verwachting voor vandaag: depressies en veel wind.

8:45 Wat is er nog over van het door Andrea voorgestelde zitplaatsenroulatieschema? Met uitzondering van de 500 km-rit van gisteren heb ik het stug volgehouden en heb dus de hele bus gezien. Of Kras daar een oorkonde voor geeft? Mijn voor- en achterburen hebben trouwens ook goed hun best gedaan, mij als baken in de branding van licht opstandige toeristen gebruikend. Toch is het een aardig systeem: je komt in gesprek met mensen waar je misschien niet zo gauw op af zou stappen. De volgende keer doen we het wat mij betreft weer zo.

Twee programmapunten voor vandaag zijn geschrapt: de villa van Poppea ("Popeye???", vraagt iemand verbaasd) en de Amalfitaanse kust. Ik weet niet meer waarom het bezoek aan de villa niet doorgaat, maar de kustweg kunnen we niet nemen omdat daar (in ieder geval voor touringcars) eenrichtingsverkeer geldt. En wij moeten precies de verkeerde kant op. Jammer, want het schijnt zo’n beetje de mooiste kustweg van Italië te zijn. Maar goed, we hebben al heel wat adembenemende kusten onder ons voorbij zien glijden en mogen dus niet mopperen.

8:50 We vertrekken en even later zien we de buffels waar Andrea gisteren over verteld heeft toen ze het over de productie van mozzarella had. Iemand vraagt zich af of de buffels op dezelfde manier gemolken worden als koeien. Tja, hoe anders?

9:05 De bus wordt geparkeerd bij de archeologische site van Paestum en we lopen door de stromende regen naar het nabije museum dat er, zoals Andrea al verteld had, inderdaad behoorlijk fascistisch uitziet. Wijzelf zien er heel vrolijk uit, met onze kleurige paraplu’s en regenjassen.

Nunzio Daniele, onze locale gids, verwelkomt ons als de pioniers van Europa. Hij doceert dat alles wat wij vandaag de dag hebben op het gebied van taal, kunst en cultuur een nauwe relatie met het Homerische Griekenland heeft, dat in zijn tijd het hart van Europa vormde.

We lopen samen met Nunzio door het museum en zien als eerste de metopen van de niet meer bestaande Hera-tempel. Een van de metopen toont Sisyphus terwijl hij zijn rotsblok tegen de berg opduwt. Verder wordt de zelfmoord van Ajax uitgebeeld, die kwaad was omdat Athena en Odysseus hem de wapenrusting van de inmiddels overleden Achilles betwistten. Een stukje verderop toont Nunzio ons twee prachtige Griekse vazen die, toen zij gevonden werden, gevuld waren met melasse. Die bleek nog in goede conditie te verkeren doordat de vazen afgesloten waren door een laagje bijenwas. De vazen zijn afkomstig uit het symbolische graf uit 530 v. Chr. dat we later buiten zullen zien.

In een vitrine zien we een prachtige Atheense vaas die men in de oudheid al zo bijzonder vond dat zij destijds een reparatie onderging. De voet was afgebroken en opnieuw bevestigd. Nunzio vertelt ondertussen dat Heracles eigenlijk geen recht had op een plaatsje op de Olympus omdat hij slechts een halfgod was. Zeus heeft hem echter tot zich geroepen, of zoals onze gids het formuleerde: "Zeus hat Heracles angerufen".

We krijgen nog meer prachtige vazen te zien. Ze zijn zo’n 2400 jaar oud. Soms vindt een boer een graf dat luchtdicht afgesloten is waardoor de inhoud millennia lang goed bewaard is gebleven. Nunzio vertelt met gepaste trots dat hij enkele grafopeningen heeft meegemaakt. Als een boer een archeologische vondst officieel aanmeldt begint de Italiaanse bureaucratie te draaien. Om te beginnen kan de boer zijn land gedurende een jaar niet gebruiken en daarom gooien sommige boeren de zaak ijlings weer dicht. Soms ook probeert een boer een gevonden vaas op de zwarte markt te verkopen. Een boer die volgens de regels handelt heeft recht op een premie van 25% van de waarde van de vondst, echter op voorwaarde dat hij in het bezit is van tig certificaten. Om het ene certificaat te krijgen moet je in het bezit zijn van het andere certificaat enzovoorts. Bij een dergelijke bureaucratie is het inderdaad moeilijk om rechtschapen te blijven.

Met open monden staan we in de zaal met het hoogtepunt van het museum: de graftombe van de duiker, la tomba del tuffatore. Op het deksel van de tombe zien we de duiker het water in springen, als uitbeelding van het einde van zijn aardse leven. Een zijpaneel toont het gastmaal dat ter verering van de dood gegeven wordt (vergelijk dit eens met de bij ons gangbare koffietafel). We zien een aangeschoten Griek die op het punt staat zijn wijnkelkje weg te gooien, een destijds geliefd spelletje. Een bed verderop kijken 2 mannen elkaar met rode wangetjes verliefd aan. Ten tijde van de oude Grieken was het heel gewoon dat een jongeman door een oudere seksegenoot in de liefde werd ingewijd, vertelde Andrea. We zien ook een man met een ei in de hand, als symbool van nieuw leven. De tombe is uit 470 v. Chr. Een van de gebruikte kleuren is blauw en dat is zeldzaam voor die tijd.

Iemand vraagt zich af waarom destijds de vrouwen gekleed en de mannen ontbloot werden weergegeven terwijl dit vandaag de dag toch meestal andersom is. Nunzio antwoordt dat mannen de kracht en vrouwen de moraal symboliseerden. "Quantum mutata ab illa!", roept hij uit – hoeveel zijn wij ervan afgeweken.

Over moraal gesproken: Nunzio legt uit dat Zeus niet bepaald trouw aan één vrouw was. Hij formuleert het zo: "Zeus war ein großer Casanova!"

De sfeer in het museum werd helaas in het begin enigszins verpest door bouwvakkers en daarna door krijsende ragazzi.

10:30 De regen valt nog met bakken uit de hemel.

11:00 Het water is op! Kunnen we toch nog de tempels van dichtbij gaan bekijken. Helaas druppelt het nog wat na en ik kan niet tegelijk een paraplu ophouden en schrijven, dus het verslag van deze deeletappe is erg beknopt. De rest halen jullie maar uit de boekjes... Ik kan wel melden dat de Athena-tempel geheel gerestaureerd is en er prachtig bijligt. Bij de oudste tempel op het complex valt op dat elke zuil aan de bovenkant met een donut-achtige ring is uitgerust. Niet bepaald een fraai gezicht.

12:30 Tijd voor de lunch: pranzo. De groep is verdeeld in mozzarella-eters en fijnproevers. Gevieren trekken wij naar een restaurantje waar ik spaghetti carbonara bestel. Ham is kennelijk kostbaar in Paestum, getuige het feit dat mijn bord zegge en schrijve vier stukjes ham van elk een halve vierkante centimeter bevat.

13:10 De zon schijnt! Tijd voor zo’n heerlijk ijsje dus. Als het op is kan ik toch nog een foto van de Hera-tempel in de zon maken. De dag is gered, alhoewel niemand echt schijnt te willen geloven dat de lucht nu strak blauw is. De buffel-mozzarella schijnt trouwens lekker geweest te zijn. We gaan de bus weer in.

14:20 In de verte zien we de Costa Amalfitana liggen, de route die wij dus niet mogen volgen.

Andrea vertelt: Lucifer had een stukje paradijs meegenomen en het in de Golf van Napels neergelegd. God treurde daar zozeer om dat hij moest huilen. Op de plek waar Zijn tranen terechtkwamen wordt de wijnsoort Lacrima Christi (de traan van Christus) verbouwd.

14:35 De Vesuvius komt in zicht. Vroeger was de vulkaan veel hoger, hetgeen blijkt uit tekeningen van voor het rampjaar 79 n. Chr. In augustus van dat jaar is de top tijdens de geweldige uitbarsting eraf gevlogen. Gedurende drie dagen kwamen hete as en verstikkende gassen op Pompeii neer. Het stadje werd bedolven onder een metersdikke laag as en puimsteen. In de 18^e eeuw vond men bij het slaan van een put mozaïekstenen en zo werd de bedolven stad ontdekt. De opgravingen startten onder leiding van de koning van Napels en nu nog wacht een derde deel van deze van oorsprong Samnitische stad erop uitgegraven te worden. Zij is voor archeologen van onschatbare waarde omdat het de enige stad uit de oudheid is die, terwijl zij volop in bedrijf was, in één klap tot stilstand kwam, waardoor alles achterbleef: mensen, dieren, voorwerpen, huizen, winkels, voorraden, noem maar op. Bovendien is er, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het onder lava en modder bedolven Herculaneum, nooit een andere stad bovenop gebouwd.

14:50 Voor het eerst zien we het prachtige decor van de Golf van Napels voorbijschuiven, met hoog daarboven uittorenend de Monte Vesuvio. Met zijn 1281 meter meet hij slechts ruim een derde van de Etna (3330 m), maar toch is hij (of eigenlijk: zij) adembenemend.

15:10 Voor de tweede en laatste keer tijdens deze reis kunnen we een fotostop maken. De bus houdt stil op de kustweg boven de plaats Meta. In de verte zien we Sorrento liggen. Terwijl ik sta te genieten neemt Andrea mij even apart en legt uit dat een goede vriendin van haar in Sorrento vertoeft en dat zij haar graag de volgende twee dagen mee wil nemen in de bus. De zitplaats naast mij is permanent vrij en Andrea vraagt dus of Francesca naast mij mag zitten. Maar natuurlijk! Andrea vertelt nog dat Francesca een beetje Engels spreekt en dat het goed voor haar is als ze gedwongen wordt die taal eens te spreken. Later zal blijken hoe slecht het Italiaanse taalonderwijs is. Maar met wat Engels, een beetje Italiaans en vooral veel gebarentaal valt er best leuk te kletsen met deze Romeinse agente van de Polizia del Stato.

15:20 We rijden Sorrento binnen.

15:30 Aankomst in hotel Plaza. Ik krijg kamer 109 toebedeeld met riant uitzicht op een blinde muur. Omdat we hier onze laatste twee nachten doorbrengen vraag ik of er misschien nog een kamer met een wat fotogenieker uitzicht is en ik krijg de sleutel van kamer 416 mee. Als ik daar het rolluik optrek ontvouwt zich boven de daken van Sorrento het machtige uitzicht op de Vesuvius en de stad Napels aan de overkant van de golf. Hoewel ik door de verhuizing behalve het uitzicht ook een ligbad heb ingeruild - en wel voor een douche van 50 bij 50 cm - ben ik tevreden. In dit hotel zijn het de kleine dingen die het hem doen, want we zijn te gast in een oud, eenvoudig hotel. De tv op mijn kamer zit met plakband aan elkaar en piept afgrijselijk, maar heeft wèl NBC, BCC en RTL. De badkamer maakt een wat miezerige indruk, en niet alleen door de afmetingen van de douche. Maar het water is heet. De wastafel is in een hoek geplaatst en erboven hangt aan beide zijden een spiegel. Door die combinatie van 2 spiegels die een rechte hoek met elkaar maken zie ik mijzelf voor het eerst niet in spiegelbeeld. Een ietwat verwarrende ervaring.

Na installatie in het hotel trek ik Sorrento in. Het hotel ligt pal in het centrum. Ik loop het smalle weggetje naar de haven in en bereik een plateautje waarvandaan je een mooi gezicht op de kleine haven, de golf en de rotsen hebt. Beneden ontwaar ik een perkje met daarin uitgelegd de tekst Torna a Surriento: keer terug naar Sorrento. Het is de titel van een bekend lied. In het haventje zelf, dat je via een aantal trappen kunt bereiken, is verder niet veel te zien. Wel kun je daarvandaan in de verte het eiland Capri gedeeltelijk zien liggen. De "bovenstad" biedt verder vooral winkeltjes, veel winkeltjes. Het enige echt fotogenieke element is de klokkentoren. En verder hebben ze er natuurlijk weer dat verrukkelijke ijs...

19:00 Cena – avondeten. We eten eerst de welbekende penne, daarna vermoedelijk kalkoenschnitzel met Aviko-bolletjes en salade. Het toetje is een appel.

20:30 Sorrento by night. Ik keer nog even terug naar het plateau boven de haven maar het nachtelijke uitzicht stelt niet zoveel voor. Dan maar weer de drukke winkelstraatjes in. Er zijn veel Engelsen en Amerikanen, veel schoolklassen ook. Wat bij veel winkels opvalt is dat de winkelier de toegang tot zijn negozio blokkeert door zelf in de deuropening te staan en het leven op straat gade te slaan. Soms moet je letterlijk vragen of je er langs mag. Ze schijnen niet te begrijpen dat een meer uitnodigende pose de verkoopcijfers ten goede zou kunnen komen. Sommige winkels zijn trouwens ontzettend volgestouwd met handelswaar. Als je een artikel oppakt moet je bang zijn dat de hele zaak in elkaar lazert. Ook nu is het ijs weer niet te versmaden...

21:40 Ik kom Andrea en Francesca tegen in een inmiddels stil park met uitzicht op de baai waar ik ‘s middags ook al even was. Eerst zie ik ze niet eens, maar als hun poging om een verrekijker aan de praat te krijgen mislukt door het in zee storten van de munt is mijn aandacht getrokken. Vrijwel meteen na onze kennismaking gaat Francesca in een stil hoekje mobiel bellen, maar morgen in de bus is zij tot mij veroordeeld. Tot wederzijds genoegen, zo zal blijken. En zonder dat zij door haar telefonino (mobiele telefoon) gestoord wordt.

22:05 In de bar van het hotel tref ik zo’n 10 groepsleden en wat flessen wijn aan.

22:50 Ik werk de ruwe versie van het verslag bij en ga naar bed. Buona notte e dormi bene. Het was weer een mooie dag.