Na alle enthousiaste verhalen over de zonsverduistering die in 1998 in het Caribisch gebied plaatsvond wilde ik zelf ook eens een eclips meemaken. Op 11 augustus 1999 was de laatste kans van mijn leven om er eentje dicht bij huis mee te maken. Daarom toog ik een dag eerder met 6 reisgenoten naar Noord-Frankrijk, waar ik in het plaatsje Talange (iets ten noorden van Metz) hotelkamers gereserveerd had.
Klik hier om het voorspel over te slaan en direct naar het eclipsverslag te gaan.
Het voorspel
De rit door de Ardennen over de E25 was een natte gebeurtenis. Pas in het zuiden van België hield de regen er voorgoed mee op. Talange bleek een pretentieloos gat te zijn, maar het hotel van de keten Nuit d'Hotel stond er en men wist van onze komst. Dat was maar goed ook, want er hing een plakkaat met de tekst 'Hotel complet' aan de deur. De kamers waren klein maar functioneel. De zelfreinigende douches waren op de gang, het toilet op de kamer. Aan het plafond hing een kleine TV die tevens dienst deed als wekker. De deuren waren voorzien van electronische sloten waarvan je vooral de 6-cijferige code niet moest kwijtraken.
Na installatie in het hotel gingen we eerst Talange verkennen. We vonden bakkers en supermarkten en meer zouden we de dag erna ook niet nodig hebben. Met een gerust hart togen we naar Metz om deze oude stad, die zich opmaakte om een groot publiek te ontvangen, te verkennen. Op een kaartje stonden 3 bouwwerken prominent aangegeven: de kathedraal, de Porte Serpenoise (een stadspoort) en het station. We hebben ze alle drie bezocht. Ik vond geen van drieën speciaal, maar toch wel aardig. Voor het station lag een bloementapijt dat, bekeken vanaf het eigens daartoe opengestelde balkon van het stationsgebouw, de planeten bleek voor te stellen. Metz had sowieso iets met planeten: kriskras door de stad liep een route langs de 9 planeten van ons zonnestelsel. Hieronder is te zien hoe dat eruit zag. De gele schijf links van het midden stelt de zon voor en de blauwe bol links daarvan is een planeet.
De stad had drie "officiële" observatiepunten ingericht. Men werd verzocht in gele of blauwe kleding te verschijnen om zodoende zon en aarde te symboliseren.
Er waren flink wat eclipstoeristen in de stad, maar toch niet zoveel dat het te druk was. Eigenlijk denk ik dat het er nauwelijks drukker was dan op een
normale doordeweekse dag. Alleen het VVV-kantoor had het druk met mensen die inlichtingen wilden en misschien nog wanhopig op zoek waren naar onderdak. Ook de restaurants waren druk bezocht. Uiteindelijk vonden we plaats op het terras van een restaurant waar alles om de pomme de terre draaide. Wat je ook bestelde, het werd geserveerd met gepofte aardappels. We zaten te smullen onder een grote parasol die even later dienst kon doen als paraplu. Niet iedereen had zoveel geluk.
Op de dag van de eclips zelf zaten we al om 8 uur te ontbijten. Toen we daarna boodschappen gingen doen bleek op het plein naast het hotel een groep Belgen met telescopen te zijn neergestreken. Hun apparatuur was reeds ten hemel gericht maar er was weinig te zien: een aaneengesloten wolkendek liet je niet eens vermoeden waar de zon zou moeten staan. Volgens de weerberichten was het in de wijde omgeving van onze standplaats nergens beter en dus besloten we de gok te wagen en te blijven. Maar dan niet op exact dezelfde plek, want we wilden graag weg van bebouwing en lantaarnpalen. Op goed geluk begonnen we te rijden en voorbij een triest industrieterrein doemde in het plaatsje Hagondange een park met een grote vijver op. Dat leek ons een zeer geschikte plek. We zouden de zon over het water
kunnen aanschouwen, àls zij zich zou vertonen. We annexeerden een picnicbank en een ponton dat in de vijver dreef en gingen vol spanning zitten wachten. Een paar jongens vroeg waar we vandaan kwamen en of we speciaal voor "dat daar" waren gekomen.
Dat vonden ze tof.
First contact stond voor 11:09 uur op het programma. Een paar minuten later werd de zon vaag door het wolkendek zichtbaar en bleek dat inderdaad iemand een hapje uit het stellaire koekje had genomen. Al gauw ging de zon weer helemaal schuil achter de wolken. Er waren wel blauwe stukken hemel maar die zaten op de verkeerde plaatsen. Ik zou maar wat graag zijn overgegaan tot knippen & plakken... Af en toe prikte het gelegenheidsduo Zon & Maan toch door de wolken en konden we de vorderingen gadeslaan. Daarvoor waren geen eclipsbrilletjes nodig. Doordat het licht door de wolken gefilterd werd kon je zelfs onbeschermd met de verrekijker rechtstreeks in de zon kijken.
Vanaf 12:07 uur, toen de zon voor driekwart bedekt was, moest het merkbaar donkerder worden en moest je scherpe schaduwen kunnen zien. Dat laatste effect ontbrak omdat de zon niet scheen, maar het werd inderdaad schemerig. Een vaal licht viel over ons. Slechts af en toe was een glimp van de steeds dunner wordende zonnesikkel op te vangen.
Tien minuten later hadden Venus, Jupiter en Sirius zichtbaar moeten worden. Echter alleen bij onbewolkte hemel en dat was ons niet gegund. Wel werd het zienderogen donkerder.
Om 12:27:56 uur begon de totaliteit. Het was alsof iemand een laatste forse draai aan de kosmische dimmer had gegeven. Heel snel was het donker geworden. Net niet zo donker als in de nacht, maar toch nog beduidend donkerder dan ik had verwacht. Het parelsnoereffect en de corona bleven onzichtbaar verborgen achter de hardnekkige wolken. Wat dat betreft was de reis dus geflopt. En toch was het een unieke ervaring die ik niet had willen missen. De eenden in de vijver waarschijnlijk wel, want die kwaakten gedurende de hele totaliteit.
Ruim 2 minuten later werd het net zo snel licht als het daarvoor donker was geworden. Ook dit was een onwerkelijke gebeurtenis. Binnen 10 seconden veranderde de nacht in dag, hoewel het nog een tijdje schemerig bleef.
Na de totaliteit, tijdens onze picnic, liet de zon zich steeds vaker en ook feller zien. Nu hadden we onze brilletjes toch echt nodig. Al etend genoten we van het bijzondere verschijnsel. En al kijkend genoten we van het verse Franse stokbrood.
Om 13:50 uur had de maan afscheid genomen van de zon en was het brood op. Met het oog op de te verwachten verkeersdrukte hadden we al eerder besloten om niet meteen huiswaarts te keren. Maar wat nu? Hagondange was net zo mooi als Talange en Metz hadden we daags ervoor al gezien. Iemand opperde om naar Luxemburg-Stad te rijden. Ik wierp tegen dat er wel een flinke file die kant op zou staan, maar dat werd met een flinke dosis wishful thinking bestreden. Soms is het helemaal niet leuk als je gelijk hebt. Het oprijden van de E25 op 11 augustus 1999 rond 2 uur 's middags was zo'n moment. Maar vooruit, zo ver was Luxemburg niet en dus sukkelden we verder. Eenmaal in de stad aangekomen bleek het er geweldig druk te zijn. Logisch, want ook de hoofdstad van het groothertogdom had in de totaliteitszone gelegen. Het was een heel karwei om twee parkeerplaatsen te vinden. Na enige tijd had de andere auto er een gevonden en zo'n 200 meter verderop vond ik ook een plekje, maar het leek erop dat die voor vergunninghouders was. Ik liep terug naar de andere auto en daar stond een vriendelijke Luxemburgse dame die had willen wegrijden maar wachtte totdat ik mijn auto weer had opgehaald. Mag je eigenlijk achteruit een eenrichtingsstraat inrijden?
Na een stadswandeling en een terrasbezoek besloten we om niet via de E25 terug te rijden en dat was maar goed ook. 's Avonds om 11 uur stond daar nog 12 km file. Sommige mensen stonden 2 of 3 uur vast. Wij kozen de N421 via Ettelbrück. In die plaats hebben we ook gegeten en dat werd een heel bijzonder diner. Het restaurant was een steakhouse en in plaats van een bord met daarop het bestelde gerecht kreeg je een hete steen voor je neus gezet waarop het rauwe vlees lag. Je moest er zelf maar voor zorgen dat het vlees gebakken werd zoals je het wilde hebben. Leuk & lekker!
Nog even een grappig verhaal uit België. Bij St. Vith draaiden we de snelweg op en daar was wegens werkzaamheden 1 rijstrook afgesloten. Na een tijdje zag ik in de verte een blauw zwaailicht en toen ik het naderde verscheen uit het donker een politieagent die me met zijn oplichtende staaf beduidde dat ik gas moest geven en dààr, tussen die paaltjes door, mijn weg moest vervolgen. Ik zag bijna door de paaltjes de weg niet meer en vroeg via mijn knipperlicht of ik inderdaad dààr in moest. De gendarme bleef inderdaad in die richting zwaaien en zo kwam het dat ik, op aanwijzing van het bevoegd gezag, een wit bord met rode rand negeerde. Achter dat bord lag een prachtig stuk nieuwe snelweg. Een tip voor de Belgische politie: als u dat bord daar weghaalt kan die agent ook naar huis (-:
Grote zonnefoto's: John de la Rosette
Tekst & overige foto's: Patrick Borsoi
