Poetry of Arlette Steenmans

Collection of Poems
Emotional suffering has deeply marked the soul of the artist. The loss of both parents at a young age, her distress, her anxiety for the future to come, her loneliness, her uncertainty, love and disillusionment... all these have intensified her need to express these feelings in creating art. Most poems are written in Dutch, some even in French or English, but all were kept hidden for many years. Reading the poems reveals the emotional highlights of this artist. Some clearly describe her filosophy about the established society. Almost nobody ever knew about the existence of this lyric poetry of the hand of artist-painter Arlette Steenmans. At several occasions art-critics described the paintings of Arlette as lyrical and pure poetry, being unaware of the hidden poems that she wrote in critical situations. Here we give an overview of the poems as far as these could be retrieved: *Aan moeder* (in Dutch) Voor mijn vader (in Dutch) Eenzaam en verloren (in Dutch) Voor het kikkertje (in Dutch) Vaarwel mijn land der dwazen (in Dutch) Gedicht voor mijn hond Flip (in Dutch) Aan wie kan ik vertellen (in Dutch) De ontmoeting (in Dutch) Mijn hond is gestorven (in Dutch) Bloemen (in Dutch) Afscheid (in Dutch) A qui pourrais-je dire (in French) Verlangen (in Dutch) Slapeloze nacht (in Dutch) De tuin van 't oudershuis (in Dutch) Herinnering (in Dutch) Het verleden (in Dutch) Je Hand (in Dutch) Lieve moeder (in Dutch) Spijt (in Dutch) Dood van een moeder (in Dutch) Triest (in Dutch) Samen dromen (in Dutch) Vrouw (in Dutch) Woorden tekort (in Dutch) Schoonheid (in Dutch) Schoon (in Dutch) De generatiekloof (in Dutch) De kleine dingen (in Dutch)
		Aan moeder zo tere het vallen in 't fonkelende nat van dropjes van hoger gekomen zo tere, moeder, is het dat de dood je van ons heeft genomen zo tere het sterven door regen en wind om zacht naar diepte te deinen zo tere, moeder, als bloesem bemind om eeuwig in 't niets te verdwijnen zo tere het leven van ons weggevlucht de bloesem reeds lang hier vandaan zo tere, moeder, zie'k nu pas de vrucht van de bloem die hier heeft gestaan

				Eenzaam en verloren Vader is gestorven, liet achter ons met twee water klaar bedorven tot grijs en loze zee Verleden nam ons beet, nam weg de eenheid waar eens pogend werd gesmeed, langzamer jaar na jaar Vader is gestorven, de aarde staat niet stil zelfs nu het verworven niet verder leven wil Toekomst staat te wachten, een hand voor het gelaat blikkend naar de nachten die niet hebben gebaat want vader is gestorven, plannen waren loos zij heeft slechts verworven, haar status voor een poos Vroeger werd gezogen en leven nieuw gezonden, de hond lijkt opgetogen, likt onwetend wonden van haar in kamerjas, van mij net opgestaan beginnend dagen vrij, we kunnen ze niet aan

		Voor het kikkertje O, kikkertje, lief schepsel klein een jasje en een groen tapijt het zal wel nooit jouw kennis zijn te weten dan hoe schoon gij zijt de stipjes, talrijk rond gevlekt en oogjes puilend turend op zoek naar eten, een insekt en dan instinkt afvurend O, kikkertje, ik zou zo graag eens kruipen in jouw huid en zien de schone wereld laag ter hoogte van het kruid waarin gij spreekt uw eigen taal doorheen de kleine zachte geuren O, kikkertje kon ik éénmaal net als jij zo groentjes kleuren!

						voor mijn vader hoe stille is 't nu jij me laat je zijn een straal van leven scheen zo stille daar die sterre staat in 't frele blauw zo heel alleen hoe stille is 't nu jij me laat net niet zo stil als ' t wel kan zijn want 'k hoor nog steeds je hart dat slaat hoe ver dat ook mag zijn hoe stille is't nu jij me laat zo stil dat 'k zelfs je adem hoor en al de tranen die 'k nu ween ik weet dat het niets baat want ergens zingt een heel ver koor en stille , zo stille ga jij nu heen

			Vaarwel mijn land der dwazen Vaarwel mijn land der dwazen werken, zwoegen tot g'u krom net niet glipte door de mazen van het net naar andersom Vaarwel mijn land der dwazen met cijfers, nummers, tijd en stond gij zijt gestrikt als dwaze hazen in het tikkend klokverbond Vaarwel mijn land der dwazen de wijzers houwen bitter door en filosofen, wijzen preken 't kaartspel met de rust als azen maar ze kaarten zich van 't spoor en blijven zelf in 't dwaze steken

					Gedicht voor mijn hond Flip Voor zijn ogen alleen al zou ik van hem houden de kleuren van groen en bruin zo apart Met zijn warmte alleen zouden branden de wouden maar 'k sla ze veel liever op in mijn hart Voor zijn huid alleen al zou ik van hem houden zo zacht voor mij, geschoren of kaal Met zijn vriendschap wellicht bleef vrede behouden maar 'k noem ze slechts als onze taal Voor zijn ouderdom nader bemin 'k hem niet minder al zou hij nog jaren leven en al was hij bron van meerdere hinder voor zijn blikken, zijn groeten, zijn staren in 't rond voor zijn zijn alleen al zou ik alles geven ook is hij voor velen alleen maar een hond

	Aan wie kan ik vertellen Aan wie kan ik vertellen hoeveel ik van je hou de wind doet woorden vellen als ik het zeggen zou misschien kan't aan een vogel maar die is telkens bang wanneer ik juist wil zeggen dat ik niet zonder kan en bomen of de bloemen die weten 't veel te kort want jaarlijks valt hun weten steeds dieper in de grond aan wie kan ik vertellen, de liefde van een vrouw geen bloem, geen dier, geen mens die 't ook maar ooit geloven zou

						De ontmoeting Er is meer in hemel ende aard dan met woorden kan beslecht onrust, wanhoop vaak gebaard peilers dieper dan gezegd De hemel houdt verstarring in van wonderen daar ontleend maar 'k heb ook meerdere keer gezien dat 'k om die hemel heb geweend De ontmoeting tussen jou en mij is heden een levend gedicht waarin liefde dan beschreven zij als sterren van het hemellicht

		Mijn hond is gestorven Mijn hond is pas gestorven van mij nu heen gegaan zijn lijk weldra bedorven zie ik al voor me staan Mijn hond ligt dood zo broos zoals ook sterven kan een mens zijn wezen daar zo levensloos gestapt over de grote grens Mijn hond is nu gestorven reeds een tijd lang van vandaag ik mis hem en ik ween dan maar en weet ik droom nog steeds Eens echter klopt zijn hart te traag en ben ik wakker klaar.

						Bloemen zolang nog bloemen leven fraaien symbool voor hem, symbool voor haar met wind als hulp doen liefde waaien naar het in stengels geboren paar zolang nog bloemen velden kleuren harmonisch 'dagend tot het blauw waaronder bijtjes 'zoete geuren raadsel zijn van man en vrouw zolang nog bloemen jaarlijks neder gelegd voor hen die dierbaar zijn zolang ze bloeien telkens weder ook na verloren liefdeswijn zolang nog bloemen zijn op aard wordt afscheid nemen heus bezwaard

		Afscheid eens zullen bloemen, velden, wijd naar 't verre mij gezellen eens zal ik dan ook moe de strijd mijn laatste dagen tellen eens zal ik van je gaan je laten zo bemind zal hij de deur beslaan mij nemen dan, de wind voor altijd van mezelf zal ik dan afscheid nemen hellend naar de horizon met tranen binden stenen werpen in het water, ikzelf sterf 's avonds met de zon

					Slapeloze nacht Onder een hemel o zo puur kan ik het slapen nog niet aan in dit lichte blauwe vuur wil ik de verte gadeslaan o god, o god, geloof ik weer? Heb ik dan ooit geloof gehad, of was het slechts een enkele keer in hoge nood ik U aanbad? Ik draai verwarring in mijn bed ik voel me dronken, eek alleen al als ik denk aan "het" ik wordt wellicht nog bleek. Was het nou geen pure nacht een zacht en lichtend blauwe sfeer of heeft dit wonder weer gebracht een vraag, zovele meer?

		A qui pourrais-je dire A qui pourrais-je dire que moi je t'aime vraiment le vent ferait maudire ces mots en le disant et aux oiseaux c' est pire car ils ont toujours peur chaque fois que je veux dire que j'ai si mal au coeur aux arbres j' ai tenté mais leur secret est court leurs feuilles chaque année l' enterrent sans retour A qui pourrais-je dire ce que je sens pour toi il n'y a que sourires de ceux ne croyant pas

					Verlangen Als ik naar dezelfde hemel zou zien waar jij nu ook naar kijkt of naar dezelfde ster misschien die daar zo prachtig prijkt Als ik naar dezelfde vogel zou zien waar jij nu ook naar kijkt of naar dezelfde duif misschien die nu jouw huis bereikt Als ik naar dezelfde trein zou luisteren die golvend brengt de wind en als ik aan een blad zou fluisteren of naar een bloem zou wenken jij wordt door mij bemind zou jij dan aan mij denken?

		De tuin van 't oudershuis wit de maan hoog aan de hemel nu ontdaan van stergewemel blauw de lucht groen het gras vogels gevlucht of in struikgewas klokken zingend nodigen tot de heer klanken wringend in het geheel vogels in 't blauw in groep verleidend een eenling gauw mijn wezen vermijdend plots verzwonden alleen nog de zon om een bloem af te ronden vlammend aan de horizon geluid door de takken een zachte zucht zal dan ook verzwakken tenslotte rust

					Herinnering Weet dat 't niet eens staat geschreven in het water van de regen niet in druppels freel als glas of in een doodgewone plas Niet in wolken van hierboven niet in mooie kleine strofen in een lied of zacht refrein in 't lawaai van ginds een trein Weet dat 't niet eens kan geschreven dan alleen maar in mijn hart waar je altijd wel zal leven onze vader zo apart

		Het verleden ik hou van mijn verleden het laat me niet meer los ik weet dat toekomst, heden rijpend is als druiventros maar kind zie ik mezelf in wereld onvolwassen met tevergeefs gedelf naar soortgelijke rassen ik hou van vader, moeder, hond maar die zijn al lang dood ik hou van mijn verleden maar 'k raak niet aan mijn brood wanneer ik niet op tijd en stond eens denken zou aan 't heden.
						Je hand Ik wou je graag geven een hand dag en nacht ik heb daar mijn leven al vaak aan gedacht ik kan niet vergeten wat eens is gevoeld met telkens geweten en hart zo doorwoeld Ik weet het fatsoen met bittere regels zal nooit onderdoen voor tedere vlegels als ik en een duizend gezwicht hier op aard voor wie geluk huizend in spooksteden staart dus ik laat je gaan met handen wellicht maar niet zonder traan want ik draag je gezicht en weet in mijn land een droom voor ons bei hou ik vast jouw hand en jij die van mij
		Lieve moeder Nu ik groot ben, lieve moeder weet ik pas hoezeer 'k je mis nu jouw tedere veilige oever van welleer niet bij me is Nu ik groot ben lieve vader weet ik plots dat 'k van je hou net alsof ik nooit eens nader met mijn hartje praten wou Nu ik groot ben lieve ouders word ik zelf moeder snel en mijn kind trekt op de schouders als 'k van liefde dan vertel ' k weet nu wel de tijd brengt raad ook mijn liefde kwam te laat
						Spijt Er komt een tijd van spijt niet meer gekend verleden laat voor wat het eenmaal was je terug kan blikken naar foto of een prent de lievelingsjongen uit jouw klas er komt een tijd die echter heeft genomen die iemand die jouw liefde bleek en zonder spijt tracht jij nu te ontkomen aan wat voor jou toen waardig leek er komt een tijd van spijt niet meer gekend je zekerheid de ware roos te zijn geplukt uit een verleden weinig toch of niet verwend bij ogenblikken onbeheerst aanschouwen van gedachten beelden niet verdrukt zal jij eens om die tijd nog rouwen
		Dood van een moeder Waar leven zo geschonden wordt, naar ongeschonden toe blijft achter een leven, geschonden, gebroken 't verdriet gestort, melk van een jonge koe de stralende zon in aarde verdoken, voor hem die schrijnend steeds in wit en zwart het grijzige afwisselend lijkt, voor hem , toen nors, afschuwelijk apart, haar schoonheid nu ook verloren blijkt. Geen die zoiets zou doen gebeuren een daad gesteld door niemandal een huis nu een jaar verlaten door deuren kan voor U nimmer brengen een thuis want wat eens was een warme stal dat hart slaat niet meer in huis (4 november 1977)
						Triest Ik heb geen zin om neer te pennen bloeiend melancholie Ik heb geen zin om uit te schreeuwen wie ik het liefste zie Ik heb zin om heen te gaan waar ik blijven vind Ik heb zin om niet te denken aan wat mij 't meeste zint
Samen dromen Ik wou je vertellen ik wil met je mee door droom vergezellen in wel en in wee naar werelden ver oneindig misschien waar 't licht van een ster niet meer is te zien ik wil je beminnen dromen aan je zij de liefde innen die jij gaf aan mij ik wil we ontnemen de moeilijke zorgen en zware problemen in slaap nog geborgen maar droom is geschapen voor ieder apart zodat je bij 't slapen alleen telkens start						Vrouw Een hart groot als vuist in goud klaar gegoten waarin goedheid huist door aders gestoten gekaderd in schoon van goddelijke hand ontklommen de troon paradijselijk gekant ik dank alle goden als ik dan aanschouw dit kunstwerk geboden daar voel ik me vrouw
		Woorden tekort Woorden reiken steeds te kort hebben immer kracht te min voor een bron zo heft gestort bestaat slechts eeuwige zin geen klanken, noten op papier lijken thans zo verloren als deze woorden hier het vloeit niet uit de pen geen symphonie nog is geboren voor het leed dat ik nu ken
						Schoonheid jouw lichaam is schennis der heiligdom de kostbare sierraden hen ontleend puzzle van bloesems en broosheid alom op aarde ontloken, in bloem dan versteend tot meesterwerk van beitel en houwer gesneden doorheen de zachtste steen duizend één porien omgeven door lauwer van levenskroonblaadjes uit het lage veen jouw lichaam is reinste poezie onzichtbare woorden der dichter geregen in verzen tot relikwie van gouddraad als veren nog lichter het kan niet omschreven jouw schoonheid de navel der eeuwige minnen waarachtig ik voel mij door toorn benijd als mens een god te beminnen
		Schoon Waar mensen, twee, de eenvoud plukken vruchten van een zelfde boom en daar na jaren nog in lukken daar is geen woord te schoon Waar zelf en graag de last gedragen als een kind door moederstroon en veilige oevers telkens dagen ook daar weer is geen woord te schoon Waar liefde dan wordt afgebeeld door ring en vinger saam tot het eeuwige , zo gewoon dag en nacht met twee gedeeld slechts één woord is hier dan bekwaam en dat is het woord schoon
						Generatiekloof Beiden zullen slapen, nachten lang niet gewenst richten elk een wapen, naar dagen ver verwenst berijden dan paarden, de merries uit de droom die zij evenaren , ontdaan van nachtelijk chroom Beiden gaan ontwaken, de tijd, verschil in uur zuchten dieper slakend en praten tot de muur zitten, zielig, alleen, leven dan, herkauwend waarbij niet zelden één, meerdere traan afsnauwend en beiden zijn ze dicht, nog verder van elkaar ze praten soms, wellicht, al is het even maar snel wordt dan evenwicht het wankele gewaar en houden dromen op, zijn zij weer beiden doof voor wederzijds geklop van hart en zieleroof met twintig jaar voorop , de generatiekloof
		De kleine dingen Ik heb ze nooit bekeken de bloempjes langs de weg omdat ze kleiner leken dan die van aan de heg ik heb ze nooit bekeken de vlinders in de wei mijn aandacht bleef maar steken bij wat steeds groter zei Nu echter zou ik kijken naar grassen, bloem en sloot maar 'k heb te laat besloten dingen die zo kleintjes lijken mijn ogen zijn reeds half gesloten en morgen ben ik dood